NGƯỜI CHA

V

DẤU BN TAY

 

truyện ngắn

 

L CẦN THƠ

(Houston, Texas, Hoa Kỳ)

 

Danh Kim lấy mấy cọng cỏ tranh b chặt số đưng vừa cắt xong. Tổng cộng mười hai b. Anh nhẩm tnh, từ khu rừng trm xuyn ngang đường cầm, lội qua con rạch dẫn vo Lạc Quới để về Ba Chc, anh đội mỗi lượt hai b phải mất ngần ấy lượt đi về. trn mười năm rồi, từ sau ngy vợ v đứa con gi độc nhất của anh bị lnh Pn Pốt st hại tại lng Ba Chc, Danh Kim đ sống với tm trạng c đơn, dằng dặc: tm trạng người chồng mất vợ v người cha mất con đột ngột cng một ngy, một lc m khng cn lại cht thi thể no!

Danh Kim người Tri Tn, cưới Thạch Chanh cng qu, hai vợ chồng ko nhau ln miệt Ba Chc tạo lập cơ ngơi. Vợ chồng anh tm được vung đất cất nh. Ruộng nương khng c phải đi lm thu lm mướn kiếm ăn. Vợ anh sanh được một con gi. Cả hai vợ chồng bn nhau đặt tn. Anh muốn sau ny con c ci ăn ci mặc với người ta nn chọn l "Kh". Vợ bảo "Con gi tn Kh khng được, rồi đề nghị với chồng nn đặt tn "Chia". muốn l trong cuộc sống con mnh đều được chia sẻ niềm vui, hạnh phc chớ khng thể chịu khổ đau, bất hạnh được! Danh Kim nghe vợ cắt nghĩa c chiều xui tai, c l, anh đồng .

B Danh Chia c khun mặt bầu bĩnh, mi tc quăn quăn, nước da ngăm đen mu bnh mật sậm, mi hơi dầy. Cng lớn, c b cng gầy guộc v thiếu ăn. Cả hai vợ chồng Danh Kim v Thạch Chanh đều đi lm mướn kiếm tiền mua gạo hng ngy. Anh thường lnh lm những cng việc nặng, sng sớm đi, chiều tối mới về. Anh lại c tật hay uống rượu. Nhiều hm về tới nh l chn bước khập khiễng, chệch choạng. Số tiền lm được, anh đ sử dụng hơn nửa để uống rượu. Nhiều lc bạn b thc bch, anh đ "nướng" sạch cho tiệc nhậu! Vợ anh nhận đi lm cỏ rẫy bắp, vn giồng khoai, hay giữ b cho nh giu trong x, phải dắt con theo. Cả hai mẹ con đội nắng dầm mưa để đổi ci ăn. Cuộc sống gia đnh khng thể kh ln được bởi Danh Kim qu nghiện rượu. Chị nhiều đm khc khuyn nhưng anh khng nghe. B Danh Chia bảy tuổi, c thể nấu được nồi cơm, qut được nh, đỡ đần cho mẹ phải lam lũ với khối cng việc của người ta bỏ tiền ra thu mướn. Nhn từ bn ngoi kh ai xc định được hạnh phc của gia đnh ny. Hm no khng c rượu, Danh Kim về nh phụ gip vợ con nhiều chuyện vặt vnh, chuyện tr vui vẻ, đằm thắm. Chiều mt, anh căng vng trn hai cy me keo rồi ku Danh Chia lại, m con vo lng vuốt ve, nựng nịu. Vợ anh bưng chiếc rổ may ra ngồi cạnh bn v lại chiếc quần bị co rch để ngy mai c thể mặc đi lm. Những lc đầm ấm như vầy, ai cũng c niềm ao ước bnh dị, sng trong...

- Thương mẹ con "tui", anh đừng bỏ tiền uống rượu nữa. ể dnh tiền lo cho con ăn học. Tội nghiệp con. Nh mnh ngho qu m!

- Ừ. "tao" hổng uống rượu nữa đu!

- Thiệt hng?

- Thiệt m. Tao thề...

Thạch Chanh vội bung kim chỉ, bụm miệng chồng, nước mắt long lanh. Danh Kim hn con. Tự dưng trong lng anh c một luồng mt lạnh chạy qua khiến anh cảm thấy niềm sung sướng rạt ro. Cơn gi nhẹ từ cnh đồng bạt ngn thổi vo lm xao động cnh me keo, mang theo ci mt dịu của buổi chiều, ho với tm trạng yu thương chan chứa đang tri ngang lng mnh, Danh Kim tru mến ngước nhn vợ v tay vuốt mi tc thơ trẻ của con:

- Con c muốn đi học khng?

- Dạ muốn!

Quay nhn vợ đang xỏ chỉ vo chui kim, Danh Kim mỉm cười:

- ể "tao" xin cho con đi học...

- Ừa!

Những giy pht ấm m đ chỉ xảy ra trong thong chốc. Danh Kim lại đi lm mướn, lại say rượu.

- Ba , sao ba khng bỏ rượu?

- M "mầy" dạy "mầy" phải khng?

- u c! Ba say hoi, nh mnh khng c tiền mua gạo. M lm mướn khng đủ ăn. Con khng đi học được!

- Khốn nạn! i chỗ khc...

Danh Kim hằn học bạt mạnh bn tay vo mặt con. Năm ngn tay in dấu đỏ tươi trn mặt b. N loạng choạng m mặt chạy đi, nức nở. Cảnh tượng ny diễn ra nhiều lần như vậy... C thể ni nước mắt v mồ hi thường xuyn tắm đẫm trong gia đnh của đi vợ chồng trẻ v ngho với một đứa con ra đời trong một ngi sao xấu!

 

Danh Kim để hai b đưng xuống bờ kinh. Dng nước chua phn xanh ngắt, nhn thấy su tới đy. Con rạch ny chảy từ Ng ba L Gạch vo Lạc Quới mt tận rặng cy hun ht đằng xa. Thời đệ nhất cộng ho của tổng thống Ng nh Diệm, kinh ny được đo vt để lập khu dinh điền. Nơi anh đang ngồi, trước kia xe Jeep đ từng chạy qua, bụi bay m mịt. By giờ chỉ cn l con đường đất lởm chởm. Chỗ Ng ba L Gạch, chiếc cầu sắt bắc qua sng bị mn giật sập, chm lỉm xuống lng sng nay khng cn vết tch g. Nền L Gạch cũng chỉ l khu đất nh cao, nhn dn đ chen chc cất nh ở đ. Từ chỗ đang ngồi, Danh Kim thấy được những mi đưng, mi tn lẫn lộn nhau dưới nh nắng gay gắt trưa h. Cnh đồng trước mặt ngan ngt một mu xanh. Khng phải mu xanh của la, m mu xanh của cỏ hoang, một loại cỏ m tru b cũng khng thể ăn được, cho thấy đất đai ở đy kh cằn v khắt nghiệt đối với đời sống người dn. D vậy vẫn c lốm đốm mấy khm khoai m k" l một loại khoai dễ trồng v chịu được đất chua phn, chỉ cao tới đầu gối v trồng trong ba thng l c thể nhổ ln lấy củ. Rặng cy chắn ngay tầm mắt l lng Ba Chc, chạy vắt di từ hướng Lạc Quới ra Tri Tn m người địa phương thường gọi l "X Tn". Chỉ c đất dọc theo ven lng nhờ sức lao động của người dn nn đ trở thnh "đất thuộc kh mu mỡ để trồng trọt khoai bắp v cấy la hằng năm. Nng sản thu nhập của chủ đất kh, c thể trả cng thu mướn người gip việc, v nui sống người dn nơi đy thật bnh thường, giản dị. Vợ chồng Danh Kim đ chấp nhận cuộc sống nơi đy trong điều kiện an phận của một kiếp người, d lc no cũng mơ ước c được hạnh phc, ấm no, v con mnh được chia sẻ mọi điều...

Dng nước xanh trong. C khoảng rạch bị rong phủ kn, nh ln những chm bng dại mu tim tm. Với tay khot nước rửa mặt, Danh Kim chợt se thắt trong lng. mười năm rồi, cũng trn khc kinh ny, anh chứng kiến cảnh tượng hi hng diễn ra trn lng qu Ba Chc. Từ bn kia bờ kinh, anh đ thấy rất r những cụm khi bốc cao, những tn tro chao lượn cứ lan dần trn rặng cy lng Ba Chc. Như lửa chy trong lng, Danh Kim lo cho vợ con ở nh chưa biết sự thể ra sao. Hướng ni Ph Cường pha đất tiếp gip Campuchia, những tri đạn pho được phng đi, nổ tung m mịt dọc theo rặng cy lng anh. Chiến trận diễn ra gần qu. Nng trường Thắng Lợi của khu Ng ba L Gạch thng bo cho dn di tản về hướng Tri Tn trnh đạn. Danh Kim phải theo đon người lội bộ dọc theo kinh Tm Ngn ra cầu sắt Cy Me. Anh hy vọng sẽ tm gặp được vợ con ở đ. Nhưng anh hon ton thất vọng. Dn lng Ba Chc chạy được tới Tri Tn qu t. Hầu như nhiều người bị kẹt lại khi lnh Pn Pốt trn tới? Cc đơn vị c lịnh chốt giữ, từ chối khng cho bất cứ ai liều lĩnh trở v lng. Mi mấy ngy sau khi lắng dịu, mọi người quy qu trở về mới chứng kiến cảnh hoang tn đổ nt của xm lng...

Danh Kim nghe cay cay nơi mắt. Anh khẽ đưa tay ko b đưng để chuẩn bị lội qua rạch. Mu đỏ sậm của thn đưng khiến anh mường tượng mu mu. Mu đ loang đổ trn vng qu Ba Chc cch đy qu mười năm. Ảo gic cứ quay quắt, c nghiệt đeo đuổi anh mỗi khi nhớ lại hnh ảnh qu lng. N như tanh tưởi, như nồng nặc từ trong khứu gic. Lm sao anh qun được cảnh tượng hi hng xảy ra trong khu cha Phi Lai... Buổi đ, về đến nền nh cũ chỉ cn một đống tro than. Chy sạch cả rồi. Anh tm Thạch Chanh, tm Danh Chia. Cả hai người thn yu khng cn tăm dạng. Anh như kẻ mất hồn, chạy lui tới như con thoi. Người Khơ-me như anh bản chất rất sợ mu, vậy m chỗ no c xc người chết l anh đến nhn mặt. Những thy người mục rữa, hi thi xng ln. Những nấm mồ tập thể được khai quật, anh chen vo tm kiếm. Cửa cha Phi Lai mở, mu sậm đen, lớp trn kh đặc, nhưng lớp dưới sền sệt tro ra, nho nhoẹt một lớp, ngợp ngụa, tanh nồng kh thở bởi mi tử kh. Chng đ tn st khng biết bao nhiu người trong ngi cha ny. C thể chng đ vi xc vợ con anh ở một hố no đ? C thể thn xc vợ con anh mục rữa trong vũng mu tanh tưởi kia? Anh nhớ như in lời kể của một nạn nhn cn sống st: Chng đưa nng sng đen ngm, bp c, lia vo chỗ c người. Chng x những người bắt được từ đu dẫn đến, vo cha, hạ st. Mu ngập cả nền đỏ sẫm, tanh tưởi, lợm giọng. Người gi, phụ nữ, trẻ em. Tất cả vo đy đều nằm trong tầm sng, đều hứng lấy những vin đạn v tri nhưng c độc bởi hnh động hung bạo của bọn giết người khng cn cht nhn tnh!...

 

 

ội b đưng trn đầu, Danh Kim lội qua kinh. Nước trong. Mặt nước hm hấp dưới sức nng mặt trời, nhưng tận su bn dưới mt lạnh. Bước ln bờ, Danh Kim quay nhn. Về rong sau chn anh lật ln. Con rắn bng sng đen nhnh chui xuống. Anh nhớ rạch ny nhiều rắn bng sng, chỉ cần tm một về rong quăng ln bờ l anh c thể bắt được một hai con rắn bng sng. Thịt rắn l "mn nhậu đặc sản hấp dẫn lắm. Rắn bầm xo l cch. Rắn hầm đu đủ non. Rắn xo lăn với bn nấm củ hnh... Tất cả cc mn ăn được chế biến từ thịt rắn đ li cuốn những người uống rượu như một chất men kh thể dứt rời. Vậy m từ sau ngy vợ con khng cn nữa, anh đ bỏ thi quen uống rượu, lm lụng cần mẫn hơn, tiện tặn hơn. Danh Kim trở nn t ni, lầm l kh hiểu, nhất l từ khi anh nghe một nhn vật địa phương giải thch cảnh tượng ghi nhận bn hnh lang ngi cha Phi Lai: "Bn tay bm vu vo chn tường in r mu mu của một chu b! Ban đầu khi pht hiện ra, người ta định dội nước rửa, nhưng c kiến nn giữ nguyn lm chứng tch tội c!". Kể rằng, c lẽ cha mẹ chu đ bị giết, chu cũng bị thương đến lc hoảng loạn, b lết trn vũng mu loang ngập. Chu đ khc ku thảm thiết để tm sự sống. Chu b trn mu. Tay chn, thn mnh dnh đầy mu. Chu mn sức, đưa bn tay thơ dại bấu vu vo chn tường rồi chết gục ở đ... Danh Kim bước lại gần dấu bn tay năm ngn để cố tm trong vết tch đ sự thn quen, nhưng người ta khng cho anh chạm tay vo.

 

 

Nắng đ ln cao. Ci nắng như thiu đốt đ dội xuống cnh đồng. Lng Ba Chc trước mắt c những tia sng lập lo, nhảy ma. Cn gần ba cy số nữa mới tới rặng cy. Cơn kht đắng cổ khi mồ hi tươm ra lấm tấm trn cơ thể. C lẽ hơi nng hắt ra từ những hốc đ của dy ni Di lm cho cnh đồng nung ln hầm hập. Băng qua đm m k l xanh non phơn phớt chỉ nh ln tới đầu gối, tự nhin Danh Kim se lng. Anh nhớ con, nhớ cu ni "sao ba khng bỏ rượu?". Anh nhớ đến dấu năm ngn tay xương xẩu của anh in ln khun mặt non trẻ của con, mu ửng như mu mu! Anh đ qun lời hứa với vợ "Tao hổng uống rượu nữa đu!. Tao thề.... By giờ anh cứ bị m ảnh bởi những sự việc thn quen, cay đắng, tủi nhục. Anh lại thường xuyn nhớ đến bn tay in dấu mu ở chn tường cha Phi Lai, cứ nghĩ đ l của b Danh Chia - con anh!

Xuyn qua hng me keo, Danh Kim bước nhanh hơn. Tấm bia ghi tội c của lnh Pn Pốt đ hiện ra trước mắt. ột nhin Danh Kim quăng hai b đưng cạnh chn bia rồi chạy nhanh lại cha. Nắng gay gắt xuyn qua những cnh me keo mang ci nng hầm hập, mồ hi vẫn lấm tấm trn trn, trn lưng, Danh Kim sựng lại bn thềm cha. ứng nhn dấu bn tay in ln chn tường bằng mu đ sậm đen v loang lổ bởi gi bụi thời gian, bỗng anh bưng mặt khc nức nở, khc như đứa trẻ bị đn roi.

 

Thng 9-1988

15 thng 10-1991

15 thng 10-1998

 

L CẦN THƠ

(Trong tập TRI NGANG PHẬN MNH, chưa in)