THĂM BẠN

ĐỒNG MÔN

 

đồng môn LÂM VĂN CỦA

cựu học sinh Phan Thanh Giản năm xưa

 SONG QUANG

(Cựu học sinh PTG năm 1955-1961)

 

Tôi đến Cali đúng vào ngày thần hoả viếng Tiểu bang rộng lớn nầy. Trận thiên tai đă thiêu hủy hàng trăm ngàn hecta đồi núi, hàng ngàn ngôi nhà và hàng chục người bị thiệt mạng. Bầu trời Cali bị che phủ bởi khói và bụi than đă bay về tận vùng Orange County cách đó hằng mấy mươi dặm.

Dù trước bối cảnh mịt mù nhân ảnh đó, gia đ́nh tôi cũng không bỏ ư định đi thăm gia đ́nh người bạn đồng môn Lâm Văn Của. Anh học sau tôi vài năm ở trường Trung học Phan Thanh Giản Cần Thơ, và tôi chỉ được quen biết anh trong khoảng thời gian chúng tôi cùng dạy học trường Bổ Túc Văn Hoá dành cho Người Lớn Tuổi của Phường An Cư sau ngày tháng Tư đen 1975.

Nguyên những năm đầu thập niên 1980, chúng tôi là những sĩ quan đi tù tập trung cải tạo về, c̣n trong thời gian bị quản chế, nên chánh quyền phường xă cũng làm lắm chuyện khó khăn trong đời sống thường ngày, như phải cầm sổ đi tŕnh diện công an mỗi tuần, làm bản kê khai các sinh hoạt hàng ngày trong tuần; ngoài ra có công tác ǵ cũng gọi tham gia, có biến cố hoặc kỷ niệm lễ ǵ quan trọng cũng gọi tập trung quản lư. Cuối tuần c̣n phải đi thông cống rănh, mỗi tuần hai ba đêm phải ôm mùng chiếu ra ngủ ngoài các tụ điểm để “canh gác” giữ trật tự địa phương. Do đó, khi có người bạn đồng môn của chúng tôi là anh Nguyễn Nhựt Đông, sau thời gian học tập trung cải tạo được cho về sớm và trở lại ngành giáo chức, làm công tác giáo dục tại Phường An Cư, phụ trách ngành Bổ Túc Văn Hoá... đă tŕnh bày với chánh quyền địa phương ngỏ ư mời chúng tôi tham gia phong trào dạy Bổ Túc Văn Hoá cho trẻ em thất học và người lớn tuổi mù chữ, chúng tôi đồng ư v́ những lư do đơn giản: Trước nhất là có làm công tác từ thiện giúp những trẻ em bị thất học có điều kiện tiếp tục cắp sách đến trường, giúp những người lớn tuổi vốn bị mù chữ trong xă hội biết đọc biết viết; sau đó chúng tôi được chánh quyền phường xă không chú ư đến những sinh hoạt thường ngày và cũng dễ dăi đôi chút, bởi chúng tôi có hoạt động cho công ích. Thứ nữa chúng tôi khỏi bị bắt buộc đi thủy lợi hàng năm như mọi người dân khác.

Tham gia phong trào dạy Bổ Túc Văn Hoá tại phường An Cư thành phố Cần Thơ có đến 43 giáo viên, trong đó trên ba mươi người là sĩ quan QLVNCH đi tù tập trung cải tạo về như các anh Lê Hoàng Viện, Lâm Văn Của, Lê Khắc Lễ, Trần Xuân Th́nh, Nguyễn Văn Xuân, Trần Văn Trí, Ngô Văn Liễu, Huỳnh Thanh Liêm, Nguyễn Văn Đông (nhà thơ Đạm Thạch), Trần Văn Thế (nhà thơ Trần Phù Thế), Lê Công Thượng, Nguyễn Văn Muôn, Trần Bích Thu, Lê Đ́nh B́, Nguyễn Thành Kiếm, Trần Thanh Tùng, Trần Thế Tŕnh, anh Trạng, Anh Đức, anh Đạt, anh Thành, v.v.. và tôi. Ngoài những lúc ban đêm đi dạy, ban ngày chúng tôi phải tự kiếm kế sinh nhai để nuôi sống gia đ́nh bằng đủ loại ngành nghề như xe đạp ôm, phụ hồ, mộc, buôn bán sách báo, vé số, mua ve chai lông vịt, khuân vác mướn, v.v... Ban giáo viên chúng tôi là những người cùng cảnh ngộ, phần đông là cùng bạn đồng môn năm xưa nên rất thương yêu và luôn giúp đỡ lẫn nhau khi có việc hữu sự. Học tṛ chúng tôi là những em bị thất học v́ hoàn cảnh gia đ́nh gặp khó khăn nên ban ngày chúng phải đi làm để phụ giúp cha mẹ, kể cả đi lượm bọc ny lông, bươi lượm đồ phế thải ở những băi rác hôi hám trong đường Cái Răng đi Cái Tắc... thật đáng thương.

Trước cuộc sống gia đ́nh quá khó khăn, chật vật, đồng môn Lâm Văn Của phải chạy xe đạp ôm để mưu sinh. Phần sức khoẻ yếu kém v́ bị đọa đày trong thời gian tại trại tù, phần chạy đạp xe ôm chở khách quá nặng nhọc, ban đêm tham gia dạy học để mong được “yên thân", càng ngày sức anh càng suy yếu cho tới một ngày anh đă bị "stroke" đứt mạch máu năo, do đó anh đă bị liệt cả chân tay..., nói năng khó khăn và nằm liệt một chỗ trên giường bệnh, tạo thêm một gánh nặng cho gia đ́nh.

Trước ngày tôi được đi định cư tại Hoa Kỳ theo diện HO, gia đ́nh tôi có đến thăm gia đ́nh anh lần chót (lúc đó dù nằm một chỗ nhưng anh c̣n nói chuyện được). Tôi có khuyên anh chị nên lo hồ sơ xuất cảnh, biết rằng anh là trụ cột gia đ́nh, bây giờ chẳng c̣n có thể làm được ǵ nhưng v́ tương lai của các đứa con anh, và cũng có thể sang Mỹ bệnh t́nh của anh sẽ được điều trị khá hơn. Hoàn cảnh của anh cũng sẽ được chu cấp đầy đủ, không c̣n là một nỗi lo âu cho gia đ́nh.

Chị Của cho biết không có đủ tiền để lo nỗi một hồ sơ xuất cảnh. Vợ tôi góp ư kiến với chị: một là vay mượn đỡ những người thân quen rồi sau nầy được đi sẽ bán nhà trả lại; hai là ḿnh rao bán nhà ngay với giá rẻ một chút và đặt điều kiện với họ đặt cọc trước một số tiền, dùng số tiền đó chi phí vào dịch vụ xuất cảnh, khi xong mới giao nhà cho họ. Thế là chị nghe lời khuyên của vợ tôi, bán nhà và lấy tiền đặt cọc để làm thủ tục xuất cảnh. Và, phái đoàn phỏng vấn đă chấp thuận cho gia đ́nh anh được đi định cư tại Hoa Kỳ theo diện HO.

 

Ngày nay sống trên đất Mỹ, tôi thấy gia đ́nh anh được tươm tất hơn khi xưa. Con cái anh đă trưởng thành, có công ăn việc làm và đă lập gia đ́nh. Buổi ban đầu anh được chánh phủ săn sóc thuốc men, lănh trợ cấp; chị ở nhà săn sóc chồng cũng được hưởng trợ cấp theo. Giờ đây cả anh và chị đều được hưởng trợ cấp của chánh phủ v́ bệnh hoạn; đứa con gái Út ở nhà săn sóc mẹ cũng được lănh trợ cấp theo tiêu chuẩn coi sóc người bệnh. Bệnh t́nh của anh giờ đây cũng khá hơn nhiều, không c̣n nằm liệt giường như năm xưa. Khi tôi đến thăm, anh đang ngồi trên xe lăn, quần áo sạch sẽ, tươm tất; tuy nhiên anh cũng không nói được. Thấy tôi anh xúc động, há miệng rất to như muốn khóc nhưng không thành tiếng. Tôi an ủi anh và chụp vài tấm ảnh lưu niệm. Chúng tôi c̣n được biết tháng sau đứa con gái Út của anh bước lên xe hoa về nhà chồng. Vợ chồng tôi chúc mừng và lấy làm tiếc không tham dự được ngày vui của cháu, chỉ gởi tặng trước cho cháu chút quà cưới.

Mặc dù gia đ́nh anh Lâm

Đồng môn LÂM VĂN CỦA bây giờ trên xe lăn, đứng bên cạnh là Song Quang Văn Của có được cuộc sống tương đối về vật chất, nhưng bệnh t́nh của anh cũng chẳng thay đổi nhiều. Người bạn đồng môn của tôi đă trở nên một con người bất hạnh v́ cơn bệnh ngặt nghèo đă bào ṃn thân xác anh hơn mười năm qua. Sau những tháng năm tù tội, được thả ra phải sống đời vất vă bởi nghèo túng và vướng phải căn bệnh quái ác... Quả thật, trong cuộc sống thời trung niên anh chẳng hưởng được ǵ,vướng phải một thân phận cay nghiệt bởi tật bệnh... có lẽ măi măi vương mang như vậy cho đến cuối cuộc đời!

Tôi ra về mà ḷng cảm thông vô cùng nỗi khổ đau đang đè nén trong tim của người bạn đồng môn, đồng nghiệp năm xưa. Tôi xin ghi chép lại địa chỉ, số phone của gia đ́nh anh, để những người bạn đồng môn, đồng cảnh ngộ thuở nào, c̣n nhớ đến anh, dành chút thời gian quư hiếm, liên lạc, thăm hỏi và an ủi anh trong quăng đời c̣n lại. Dù anh không nói được, nhưng anh nghe được, chia sẻ được đủ đầy t́nh nghĩa đồng môn mà mỗi người trong chúng ta dành cho anh. Người nghe và trả lời điện thoại, chắc chắn không phải là anh Lâm Văn Của, mà là vợ anh, chị Lê Thị Nhiều:

 

7956 EMERSON Pl

ROSEMEAD, CA 91770

Phone: 626-288-6092

 

SONG QUANG

(CHS/PTG 1955-1961)

Carrollton, TX-USA

Email: tranvanquang@hotmail.com