Tâm chân và diễn đàn đồng môn, sư đệ

Lê Thiện Phúc

(CHS PTG 58-64)

 

Trải qua nhiều năm ấm ủ của các đồng môn và cả quư Thầy cô, trang nhà trên hệ thống thông tin toàn cầu, tức là Internet, của đại gia đ́nh Phan Thanh Giản và Đoàn Thị Điểm (PTG&ĐTĐ) đă được thành h́nh vào ngày 14 tháng 7 năm 2003 tại địa chỉ: www.ptgdtd.com.

Tuy ban đầu nhóm thực hiện c̣n dè dặt không dám mệnh danh tập thể cựu học sinh và Thầy cô trên toàn thế giới, nhưng cho đến nay, vào thời điểm Đại Hội cựu học sinh PTG&ĐTĐ Úc Châu lần thứ 4 tại Tây Úc, ngày 10 tháng 4 năm 2004, th́ trang nhà PTG&ĐTĐ đă mặc nhiên được coi như là một diễn đàn thông tin, liên lạc và trao đổi tâm t́nh chung cho tập thể cựu học sinh và Thầy Cô của hai trường PTG-ĐTĐ trên hệ thống thông tin toàn cầu. Dù được sáng lập bởi một số đồng môn tại Úc Châu, nhưng v́ tính chất lan rộng không có giới hạn về không gian, hoạt động của trang nhà PTG&ĐTĐ chúng ta giờ đây được sự hỗ trợ, hưởng ứng rộng rải và đặc biệt được trực tiếp góp sức trong ban Điều Hành bởi các đồng môn ở ngoài Úc Châu, như Châu Minh Hoàng, Lê Hoàng Viện, Nguyễn Công Danh, Lê Ngọc Ánh, và Nguyên Nhung ở Hoa Kỳ và Trần Bá Toàn ở Canada. Ngoài ra, trang nhà PTG&ĐTĐ chúng ta c̣n có một ban Cố Vấn bao gồm quư Thầy khả kính và quen thuộc như Gs Bùi Bàng Hăn (Úc), Gs. Phạm Văn Đàm, Gs. Nguyẽn Trung Quân (Mỹ) và một đồng môn thuộc hàng niên trưởng, đó là anh Nguyễn Huy (Úc).

Qua nhịp cầu thông tin điện tử nầy (www.ptgdtd.com), chúng ta biết được tin tức cập nhật, biết được chuyện vui buồn và đọc được những lời tâm t́nh của quư Thầy Cô và đồng môn khắp nơi. Cũng qua đó chúng ta c̣n có dịp thể hiện t́nh nghĩa sư đệ, đồng môn một cách thiết thực. Trong tinh thần tương thân tương ái, câu ca dao ‘lá lành đùm lá rách’ mang một giá trị đạo đức cao đẹp ngàn đời trong truyền thống Việt Nam giờ đây được thể hiện một cách cụ thể. Qua trang nhà PTG&ĐTĐ, một số đồng môn hải ngoại, tại Úc, Hoa Kỳ, và cả Hy Lạp, đă phát tâm từ thiện, của ít ḷng nhiều gởi tiền về tiếp giúp các đồng môn trong cơn khốn khó tại quê nhà. Vào thời điểm đầu năm 2004, qua diễn đàn trang nhà PTG&ĐTĐ, chúng ta hay tin đồng môn Dương Thị Hồng Sương lâm bệnh ngặt nghèo trong cảnh cô quạnh; sau đó vài hôm, một số đồng môn tại Úc đă tức tốc liên lạc và gởi về $330 Úc Kim để giúp chị Sương đang chống chọi với tử thần tại quê nhà. Trong ṿng vài tuần sau đó, một số đồng môn tại Hoa Kỳ và có cả đồng môn tại Hy Lạp, gom góp được $500 USD để gởi về giúp cho chị Sương. Trước đó không bao lâu, cũng qua trang nhà nầy, đồng môn khắp nơi đă chia xẻ tâm t́nh và an ủi với đồng môn Lê Ngọc Ánh sau khi hay tin anh bệnh nặng với chứng ung thư máu ngặt nghèo. Giờ đây đồng môn Lê Ngọc Ánh đă được b́nh phục và trong tâm tư vẫn c̣n đầy ấp những lời chia xẻ tâm t́nh, an ủi của các Thầy Cô và đồng môn khắp nơi mà chúng ta biết được qua trang nhà. Chưa hết, qua trang nhà PTG&ĐTĐ chúng ta c̣n biết được t́nh cảnh vô cùng khó khăn nhưng thanh bạch, thuỷ chung của đồng môn Lê Hữu Thông tại quê nhà; và qua đây chúng ta cũng biết được ḷng biết ơn sâu xa của đồng môn Lê Hữu Thông đối với các đồng môn ân nhân từ Úc và Hoa Kỳ đă gởi tiền về giúp đỡ, nhất là để lo cho ba đứa con đi học tới nơi tới chốn.

Ngoài trang nhà, gia đ́nh PTG&ĐTĐ chúng ta c̣n phát hành mỗi năm hai cuốn Đặc San, một ở Hoa Kỳ và một ở Úc Châu trong các kỳ Đại Hội hàng năm. Với ư hướng không phân biệt sự ngăn cách về không gian, hầu hết các diễn đàn hoạt động tại hải ngoại đều không hề có sự phân ranh cách biệt về vị trí địa dư nơi cư ngụ của quư Thầy Cô và đồng môn, mà trái lại c̣n mời gọi, khuyến khích sự góp mặt của mọi người đang sinh sống khắp nơi, và được đáp ứng rất tích cực. Điều nầy nói lên cái ư tưởng thân thương, đoàn kết như con một nhà của đại gia đ́nh PTG&ĐTĐ mặc dù v́ hoàn cảnh thời cuộc, đàn con của gia đ́nh phải lưu lạc, tứ tán khắp nơi. Giờ đây, với nỗ lực chung và nhờ có phương tiện khoa học thông tin tân tiến, sự ngăn cách không gian giữa những bạn đồng môn và Thầy Cô của hai trường đă không c̣n là một vấn đề nan giải nữa. Tuy nhiên sự ngăn cách về quan điểm cá nhân vẫn c̣n thật vô cùng đáng tiếc trong tập thể tản mác của chúng ta.

Ở vào thời điểm nầy hầu hết mọi thành viên của đại gia đ́nh PTG&ĐTĐ đều ở tuổi trung niên và cao niên. Nhiều người tóc bạc, sức khoẻ suy dần, đương đầu với biết bao phong ba bảo táp của cuộc đời. Đối với các thành viên hải ngoại th́ cuộc sống vật chất có phần khá hơn các thành viên c̣n ở lại quê nhà, cho nên qua diễn đàn thông tin toàn cầu, trang nhà PTG&ĐTĐ đă cất cao lời kêu gọi nghĩa t́nh đồng môn hay t́nh thầy tṛ cao đẹp muôn thuở của chúng ta trong tinh thần ‘lá lành đùm lá rách’ đă gắn liền với truyền thống và văn hoá Việt Nam. Tiếc thay, trước nghĩa t́nh cao đẹp nầy, sự khác biệt về quan điểm cá nhân đă trở thành một thứ thành kiến giữa người nầy và người kia trong đại gia đ́nh PTG&ĐTĐ của chúng ta. Hiện tượng thành kiến v́ bất đồng quan điểm nầy cần nên được xoá bỏ, bởi v́ dù sao, quan điểm cá nhân chỉ là những ảo tưởng không có thật. Nó bắt nguồn từ sự yêu quí ‘cái tôi’ quá đậm đà. Trong ‘cái tôi’ nầy có nhiều thứ hỗn tạp, nhưng tất cả đều không thật. Nào là ‘ư kiến của tôi’ nào là ‘lời nói của tôi’ mà người ta thường cố tâm bám chặt, bởi v́ họ nghĩ rằng nếu bị người khác lấn áp hay chế ngự th́ coi như cái ‘danh dự cá nhân’ vô cùng to lớn của ḿnh bị xúc phạm! Thật là đáng thương và đáng tội nghiệp cho những người có quan niệm như vậy, bởi v́ họ măi mê yêu quư ‘cái tôi’ không có thật của ḿnh để xa cách người khác, hay để sống co cụm với một số người mà họ cho là có đồng quan điểm với ḿnh mà thôi.

Bạn không tin là ‘cái tôi’ không có thật ư? Nó rỗng tuếch, không có cái ǵ là của ḿnh hết đâu! ‘Ư kiến’, ‘lời nói’ nào là của bạn? Xin thưa, bạn không có ǵ hết khi mới chào đời! Bạn không biết nói một tiếng nào ngoài tiếng khóc ‘ngoa, ngoa’. Bạn không hề có một ư kiến nào để biểu lộ cho người khác biết. Bạn chẳng khác nào là một ‘vật thể’ vô tư biết thở và biết khóc, bắt đầu cuộc sống mới. Khi lớn lên, bạn học lóm từ người nầy đến người khác qua lời nói, ư kiến, việc làm hay qua sách vở, báo chí. Khi thấy cái nào hay th́ âm thầm ‘chôm’ nó để làm của riêng! Thế là từ đó bạn có thể cất lên lời phát biểu ư kiến, những ư kiến hoàn toàn vay mượn của người khác mà bạn cho là của ḿnh, cho nên hễ ai bác bỏ th́ bạn vội cho là người đó ‘không chơi được’ nên cần phải tránh xa! Đó là hiện tượng ngăn cách về quan điểm cá nhân trong đại gia đ́nh PTG&ĐTĐ của chúng ta hiện nay cần nên dẹp bỏ. Ta dẹp bỏ ‘cái tôi’ không có thật của ḿnh để trở về với cái ‘tâm thật’, mà Hoà Thượng Thanh Từ gọi là ‘Tâm Chân’ bởi v́ cái ‘tâm thật’ đó mới chính là ta; đó là cái tâm tâm yêu thương đồng môn, hay lớn hơn là đồng loại. C̣n cái tâm không thật chính là ‘tâm vọng’ mà Hoà Thượng Thanh Từ dạy rằng nó là cái tâm mang tính chất phức tạp, luôn luôn dao động thay đổi không ngừng, chúng ta cần nên dẹp bỏ nó

Những thố lộ tâm t́nh trên đây rút từ những kinh nghiệm tổng hợp và dựa theo triết lư của đạo Phật; nó không phải là của người viết mà chỉ là một sự góp nhặt hay học lóm qua nhiều nguồn xuất phát khác nhau để chia xẻ với nhau hầu t́m được sự b́nh yên trong tâm thức và trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Nếu có ai cảm thấy ‘khó chịu’ về các nhận định nêu trên, th́ xin cố gắng trở về cái ‘tâm thật’ của ḿnh, chỉ cần một giây lát thôi, để thấy rằng nhiều thứ trên cơi đời nầy là không có thật, là không vĩnh cửu, không thường hằng và không măi măi là của ta! Bám víu cái ư kiến không có thật của ḿnh và không chấp nhận ư kiến của người khác (cũng là không thật) là một thái độ tự cô lập, kéo dài cuộc sống trong một thế giới riêng, thật là buồn bă vô cùng! Thái độ khép kín và yêu thương quá đáng ‘cái tôi’ không có thật c̣n khiến cho người ta cảm thấy không thể thân thiện, thậm chí c̣n ganh ghét với những ai hơn ḿnh về học thức hay về một lănh vực nào khác. Tại sao? V́ người ta hơn ḿnh tức là người ta xúc phạm ‘cái tôi’ của ḿnh! Thật là chua chát, đắng cay cho cuộc đời! Xin hăy đến với nhau trong t́nh người, t́nh đồng môn và t́nh thầy tṛ cao đẹp bằng cái ‘Tâm Chân’ của ḿnh để ta c̣n lưu lại một chút ǵ để nhớ cho thế hệ mai sau.

‘Lời thật mất ḷng’ là câu ngụ ngôn có một giá trị triết lư sâu xa. Nó có thể gây ra cái cảm giác đắng cay cho người khác. Nhưng ‘thuốc đắng đả tật’; biết đâu nhờ thuốc đắng mà ta hết bệnh tật, cái bệnh chủ quan mù quáng, chỉ biết ḿnh mà không biết quư trọng cái giá trị của người khác. Chúng ta hăy trở về với tâm chân để sống với tâm chân trong t́nh người, t́nh đồng môn, và t́nh quê hương dân tộc. Xin hăy can đảm quên đi ‘cái tôi’ không thật để không c̣n bám chặt cái tự ái cá nhân mà sanh ḷng xa cách người khác, những người bị coi là không đồng quan điểm với ḿnh. Vấn đề là tại sao người khác phải đồng quan điểm với ḿnh mà ḿnh lại không thể nào chấp nhận quan điểm của người khác, dù là quan điểm của đa số? Vấn đề bất đồng quan điểm chỉ có thể giải quyết được bằng cái ‘Tâm Chân’ như đă nêu trên. Trong xă hội loài người, có nhiều trường hợp người ta không giải quyết được các dị biệt về quan điểm hay ư kiến v́ họ không trở về với tâm chân, nên mới đặt ra những nguyên tắc ‘dân chủ’ để làm mẫu mực giải quyết theo ư kiến đa số. Tuy nhiên, nếu mọi người đều tôn trọng nguyên tắc dân chủ bằng cái tâm chân thật của ḿnh th́ t́nh trạng ‘chiến tranh lạnh’ do hậu quả của sự bất đồng quan điểm đă không xảy ra!

Ước mong bài viết nầy được đón nhận trong tinh thần xây dựng đồng môn như những giọt dầu khiêm tốn nhỏ vào ngọn đèn heo hắt của lương tâm và lư trí đang lụn tàn trong các xă hội văn minh ngày nay. Chúng ta cố gắng duy tŕ và phát huy những nét đẹp của truyền thống và văn hoá Việt Nam qua những giá trị đạo đức và luân lư đă bị chôn vùi vào lăng quên bởi sự đổi thay của hoàn cảnh xă hội và cuộc sống con người.

Với nhịp cầu t́nh nghĩa qua trang nhà PTG&ĐTĐ và những cuốn Đặc San hàng năm đang hoạt động, lưu hành rộng khắp, hy vọng chúng ta có thể t́m lại được những h́nh ảnh và kỷ niệm đẹp của một thời đă qua. Chúng ta có thể h́nh dung để t́m lại những h́nh ảnh của Thầy xưa, bạn cũ dưới mái trường thân yêu năm nào, những con đường đi học rộn ră buổi sáng buổi trưa, hay nghe lại những câu chuyện ḍn tan trước giờ vào lớp c̣n miên man lắng động trong tâm tư của mọi người. Đối với chúng ta, những h́nh ảnh hồn nhiên của ngày xưa đó bây giờ thật khó t́m - nó đă trở thành những kỷ niệm đẹp khó quên trong đời.  Chúng ta đă mất hết những quá khứ hồn nhiên tươi đẹp hay những thời oanh liệt thật huy hoàng; tất cả đă trôi theo ḍng đời không ai ngăn cản được. Giđây chúng ta chỉ c̣n lại một chút t́nh sư đệ, đồng môn nên cần phải trân quư nó để làm niềm vui trong cuộc sống và hăy sống với tâm chân của ḿnh để xoá bỏ những dị biệt về quan điểm cá nhân, v́ nó chỉ là kết tụ qua sự vay mượn của người khác chớ không phải là của ḿnh mà phải bảo vệ hay xót xa đau khổ khi có sự bất đồng.

Lê Thiện Phúc

Tháng 2 năm 2004