LÁ THƯ HOUSTON

THƯ THÁNG BA

Houston, 31 tháng 3 năm 2004.

Bạn hiền thân mến,

Chắc chắn là bạn đă trách tôi: Lá thư tháng Ba mà hôm nay mới có mặt! Rơ là lười! Thưa bạn: đó là một sự cố ư. Tôi muốn gom hết mọi sự xăy ra trong tháng để gởi đến bạn. Muốn là một điều, mà viết được tới đâu là một điều khác. Bạn hiền đă quen thông cảm với tôi từ nhiều năm nay th́ xin thông cảm tiếp, bạn nhé!

Trước hết xin thông báo với bạn mấy tin lớn trong đại gia đ́nh ta:Đại Hội kỳ IV Úc Châu sẽ diễn ra trong 2 ngày 9&10 Apr 2004 tại Perth, Tây úc. Dịp này Đặc san 2004 Úc Châu cũng sẽ được phát hành. Tôi đoan chắc với bạn là các thành viên tích cực của Úc Châu (các Ban Đại Diện các nơi, BBT Web site PTG-ĐTĐ vv…) đang bận túi bụi để hổ trợ cho Perth. C̣n tại Arizona th́ Đại Hội 8 và Đặc San 9 đang trên đà tiến. Houston chúng tôi đă nhận các mẫu Thơ Mời và đă copy gởi nhiều nơi. Sinh hoạt báo chí th́ Bắc Cali đă phát hành Giai Phẩm Xuân Giáp Thân 2004, một tập san khổ nhỏ, 218 trang, vừa tay, xinh xắn, bài vở gồm biên khảo, thơ, truyện, sinh hoạt …Tại Houston th́ bản tin Trường Xưa 4 chủ đề Danh Nhân Phan Thanh Giản vừa mới phát hành (xin nói thêm ở phần sau).

Bạn thân mến,

Sau tin lớn th́ xin bạn cho tôi có chút tâm sự nhỏ: Có một bài viết trên Trang Nhà khiến tôi rất khoái, vừa đọc mà như có một luồng khí mát chạy suốt trong kư ức ḿnh. Trang Nhà nên có những bài "tồn cổ" như vậy để người đọc có dịp bằng vàng sống với kỷ niệm. Đó là bài Trường Xưa Bạn Cũ của một cựu GS PTG, kư là Tâm Đoàn. Bài viết này chắc bạn đă đọc nên chỉ xin nói vài điều mà tôi tâm đắc. Thứ nhứt là tác gỉa nhắc tới tốp bạn cùng ra trường với tôi một năm như Khánh, Kiễm, Huệ, Nghị. Chị nhớ đúng boong tánh t́nh của từng người, kể cả anh Kháng là người ra trường trước 1 năm, tôi thường gặp khi lên chuồng cu nơi cư ngụ chung của anh Kháng và Nguyễn Huệ trong trường PTG. Trần Bá Kiễm, cùng với Đào Xuân Kiểu th́ tôi có gặp lần trở về VN năm 1996. Kiễm vẫn đi dạy c̣n Kiểu th́ làm ông đốc học. Khánh và Huệ th́ chúng tôi gần như gặp hàng năm khi tôi có dịp lên Boston hay khi 2 anh đi dự ĐH PTGĐTĐ. Khánh vừa qua cơn bịnh thập tử nhứt sanh.Thứ hai là chị nhắc tới những cô giáo 3 miền đẹp, đoan trang, nết na, thùy mỵ chen một chút liếng thoắng của 2 trường. Nghe chị kể mà tôi có thể loáng thoáng h́nh dung ra được vài phần trăm v́ từ Châu Đốc về CT thăm nhà tôi thường ghé qua trường cũ thăm thầy, thăm bạn và có dịp thấy dung nhan các chị vài lần. Riêng chị Đức Hạnh th́ bây giờ nhờ chị Tâm Đoàn tôi mới biết ḿnh phải gọi chị Đức Hạnh bằng cô v́ thầy tôi là thầy Phùng Quang Lộc mà tôi cho là GS Việt văn dạy hay nhứt nước, đặc biệt là đôi mắt mơ màng, giọng nói rù ŕ của thầy mà giảng Kiều th́ chẳng những cô Đức Hạnh mà cả Kiều lẫn Vân cũng phải mê. Riêng chị Liên th́ tôi nhớ rơ lắm nhờ nhiều lần tháp tùng Kháng và Huệ ăn chực nhà anh Trương Tiếu Lâm. Có lần anh nào đó gọi chị Liên là cánh lá phai. Năm 80 sang Mỹ tôi ngụ chung nhà với cháu Trương Tiếu Hi (con cả anh chị Lâm) vài tháng. Nghe nói anh Lâm hiện ở B́nh Thủy, c̣n cháu Hi th́ ở Galveston.

Chút tâm sự này có lẽ cũng giúp thêm chi tiết cho những người trong cuộc và thêm chút chất liệu thông tin. Cảm ơn những bài viết như Trường Xưa Bạn Cũ. Mong được đọc thêm những bài tương tự như vậy, cho hả ḷng tưởng nhớ.

Bạn hiền thân mến,

Bây giờ trở lại câu chuyện thường lệ, bạn nhé.

Cả tháng nay thời tiết của Houston chúng tôi thật là tuyệt vời. Chỉ trừ vài ngày gần đây cái nóng leo lên tới gần 70 độ F, kỳ dư là trên dưới 50 để những người nữ có dịp choàng tấm áo mỏng sắc màu sặc sỡ làm duyên. Mưa to th́ thật hiếm, chỉ vài cơn mưa phùn cho thấm mát thịt da. Ông trời công b́nh lắm bạn ạ: cho dân Houston chúng tôi hưỡng lộc trước rồi chịu trận sau. Chịu cái nóng trên dưới trăm độ và những cơn mưa ngập lụt đường xá trong vài tháng sắp tới, mà cao điểm là cuối tháng 7 và trọn tháng 8 mỗi năm.

Có lẽ v́ thời tiết ấm mát như vậy nên dân Phan- Đoàn chúng tôi cũng có cái ấm áp của t́nh người. Nói thật với bạn hiền là tôi thấy h́nh như tháng Ba nầy là tháng của t́nh sư đệ, t́nh đồng môn thật đậm đà. Đậm đà đối với người c̣n sống hay cả với người đă vĩnh viễn ra đi.

Nghĩa t́nh với những người đă ra đi:

Bạn hiền thân mến,

Tôi biết từ một bờ bến xa xôi kia bạn hiền là một trong những đọc gỉa “ghiền” của Trang Nhà ptgdtd và bạn đă thấy gần đây Trang Nhà ḿnh xuất hiện khá nhiều Tin buồn cũng như lời phân ưu. Biết là "đi với về cũng một nghĩa như nhau” nhưng có đi mà chẳng có về th́ tránh sao khỏi buồn, phải không bạn?

Bạn c̣n nhớ không, chỉ mới Lá thư trước (Thư Tháng Hai), ḿnh nói chuyện với nhau về một đồng môn đang lâm trọng bịnh tại quê nhà B́nh Thủy, nói về nỗi vui và niềm hạnh phúc của chính ḿnh khi anh chị em ḿnh ngoài nầy đă có dịp đem một chút vui về đặt trên đôi mắt lạc thần của chị để đôi mắt bỗng sáng lên nghĩa t́nh đồng môn rực rỡ. Đó là những ngày hạ tuần tháng Hai. Bạn ơi, nỗi vui và niềm hy vọng mong manh đó đă quá ngắn! Bây giờ là hạ tuần tháng Ba, người đồng môn thuơng mến của chúng ta đă đầu hàng trước cơn bịnh ngặt nghèo và, bạn ạ, chị đă ra đi , đă ra đi vĩnh viễn rồi !!!

Sau đó 2 ngày, lúc 21 giờ 20 ngày 2 tháng 3 năm 2004 một đồng môn khác của chúng ta Chú Tư Cầu Lê Xuyên Lê B́nh Tăng cũng ra đi sau một thời gian dài bịnh hoạn và nghèo túng. C̣n nhớ như in vào một ngày đầu năm dương lịch 2001, tôi nhận được tin đầu tiên về nhà văn Lê Xuyên từ anh Huỳnh Ngọc Phương ở Baton Rouge, LA. Anh gọi điện thoại cho hay đồng môn của chúng ta là nhà văn Lê Xuyên Lê B́nh Tăng đang lâm trọng bịnh mà gia cảnh th́ vô cùng nghèo túng, anh hỏi chúng tôi có dự tính ǵ không. Chúng tôi trả lời là có, chắc phải có chút quà bằng hiện kim để anh lo thang thuốc. Người đầu tiên góp quà là anh Phương. Rồi ngay sau đó, nhân buổi họp mặt Tết của gia đ́nh PTG-ĐTĐ Houston, chúng tôi tiếp tục nhận quà, để ngay sau đó, vào tháng Ba, đồng môn Trương Công Hạnh đă đích thân mang chút quà trao tận tay người đồng môn đáng kính của chúng ta, người đă tự treo bút trong một xă hội hổn mang, bất xứng để thà là ngồi bán thuốc lá lẻ bên vệ đường hơn là uốn cong cán viết để trở thành cán nầy, cán nọ. Rồi sau đó hơn một năm, cũng chính anh Hạnh đến thăm anh Lê B́nh Tăng và trao anh một món quà khác cũng do thầy tṛ chúng ḿnh ngoài nầy gởi tặng. Lần nầy th́ người đồng môn bịnh hoạn nghèo túng của chúng ta đă quá yếu. Đến nay th́ chúng ta không c̣n có dịp gặp anh để được kêu anh là Chú Tư Cầu thân mật; có chăng là nhắc tới anh trong nỗi ngậm ngùi. Sau ngày anh mất, trên các báo, các đài phát thanh, các buổi lễ tưởng niệm, người ta nhắc đến tên anh, nhắc đến các tác phẩm nổi tiếng của anh, nhắc tính t́nh đôn hậu, tấm ḷng đầy t́nh nghĩa của anh đối với các đồng nghiệp làm văn làm báo, nhắc đến một Lê Xuyên "uy vũ bất năng khuất”. Trang Nhà chúng ta cũng đă làm một việc rất ư nghĩa: Đăng mẫu Phân Ưu và đăng lại các bài viết về anh Lê B́nh Tăng trích từ các Đặc san PTGDTD

Anh B́nh Tăng và chị Hồng Sương, mong xác thân anh chị an nghỉ ngàn đời trong ḷng đất mẹ và vong linh th́ thênh thang nơi cơi vĩnh hằng, không đau khổ và không hận thù.

Bạn hiền thân mến,

Như bạn đă đọc trên Trang Nhà của ḿnh, ngoài 2 sự vĩnh viễn ra đi trên đây, c̣n có những người thuộc gia đ́nh của đồng môn chúng ta đă ra đi trong tháng nầy. Và bạn cũng như tôi, chúng ta hiểu rằng c̣n nhiều người nữa đă ra đi mà ta chưa nghe biết. Cũng như, bạn ạ, ngay giờ phút nầy có bao nhiêu đồng môn của ta hay thân nhân của họ đang chống chọi với những cơn bịnh ngặt nghèo. Vậy th́ xin hăy cùng nguyện cầu cho tất cả có nhiều nghị lực để vượt qua những khổ ải của trần gian nầy. Nguyện cầu chị Ngọc P., chị Ngọc B., cháu Hồng P., cháu Nhă V.,… sớm b́nh phục để gia đ́nh PTG-ĐTĐ Houston trọn vẹn niềm vui.

Tiếp tục những nghĩa t́nh

Bạn hiền thân mến,

Bạn biết đó: trái đất vẫn quay để đêm nối ngày, lộc non thay lá úa. Người đi th́ đă đi rồi. C̣n ta ở lại chờ một ngày sẽ tới. Hạnh phúc thay nếu những ngày chờ đợi nầy ta được sống trong những nghĩa t́nh, không đầy ắp th́ cũng đủ để yêu thương đời, yêu thương người cho đến phút cuối. Nếu hiểu niềm vui của người cũng là nỗi vui của ḿnh th́, bạn hiền ạ, Houston chúng tôi không thiếu. T́nh thầy tṛ, t́nh đồng môn bay về Houston hay từ Houston bay đi chốn khác, đều là hạnh phúc. Bạn biết không, hồi trước Tết, hai đồng môn của chúng ta tại Boston, anh Thái Ngọc A. và chị Nguyễn Thị G. nhân chuyến về thăm quê nhà đă t́m thăm thầy Phan Văn Kha và thầy Lê Đức Cữu sau 40 năm xa cách. Để sau đó thầy Kha có thư gởi qua, trong đó có câu thật cảm động như thế này: "…xin cám ơn hai em cũng như tất cả những học sinh cũ ở Cần Thơ đă dành cho thầy những t́nh nghĩa đặc biệt mà trước đây thầy không dám mơ tới”. C̣n thầy Lê Đức Cữu th́ trực tiếp gọi điện thoại cho chị Lê Tiết L. ở Alabama, rồi chị Nguyễn Ngọc D. ở Houston. Thầy tṛ chuyện văn như quên cả thời giờ. Trong câu chuyện, thầy Cữu đă thật xúc động khi nói câu này: "Thầy dạy đă nhiều năm, học tṛ cũng nhiều, nhưng chính các em đă cho thầy thấy thật rơ t́nh nghĩa thầy tṛ để thầy thấy nghề giáo chưa hẳn là nghề bạc bẽo". Bạn hiền ạ, có chuyện này tội cảm thấy hứng khởi nên cũng muốn nói bạn nghe liền, có lẽ nơi xa xôi ấy bạn đă biết rồi. Số là mới đây mấy phút thôi, anh bạn Trương Công H. đến nhà chơi đem theo một bài viết và một tấm ảnh gởi cho anh H. từ quê nhà. Th́ ra những anh em c̣n lại của cái lớp 7E niên học 1955 năm nay vẫn tiếp tục họp mặt truyền thống hàng năm vào ngày đưa Ông táo về trời. Họ đă tiếp tục như vậy từ năm 1970, dù có rả đàn tan nghé th́ họ cũng hú nhau về ngồi quanh một bàn tiệc nhỏ, nghèo thức ăn mà giàu t́nh bằng hữu. Không sót một năm nào, chỉ sót những người đi quá xa hay đi về cơi khác, như anh sáu De Gaule. Hơn 40 người có mặt năm nay. …“ Không v́ dị biệt bởi hoàn cảnh, cuộc sống hiện tại của mỗi người, tất cả anh em đều ḥa đồng, b́nh đẳng thực sự, với những cái siết tay thân thương, những nét mặt rạng rỡ được gặp lại nhau… mày mày, tao tao, nói cười rộn ră". Đó là tôi đă trích một ḍng của lá thư từ quê nhà viết bởi Người Cần Thơ. C̣n tấm ảnh th́ thật tuyệt vời đối với riêng tôi v́ trong số hơn 40 người ngồi đứng đó tôi thấy có anh Hoàng Thân bạn ạ. Dáng đi con gái, mái tóc chấm vai bềnh bồng, đôi kính trắng, quần loa, áo bó, nhứt là giọng hát của anh trên sân khấu cuối tuần tại bến Ninh Kiều th́ đời nào tôi quên. Hơn 40 năm mà nh́n ảnh tôi vẫn nh́n ra anh th́ đủ biết anh Hoàng Thân c̣n phong độ cỡ nào. Bây giờ nh́n lại thần tượng của ḿnh hồi nhỏ hỏi sao không khoái. T́nh nghĩa của các anh 7E nk1955 keo sơn như vậy khiến ḿnh cũng vui lây. Đó là chuyện của quê nhà.

Trở về quán trọ, tôi xin kể bạn nghe thêm những nghĩa t́nh. Trong tháng 3 này, Houston chúng tôi có dịp đón tiếp những đồng môn từ xa tới: chị Phạm Thị Tuyết (ĐTĐ) cùng người hùng không quân Đỗ Sơn từ Illinois, anh Nguyễn Văn Nam (PTG, cũng là không quân, mới rời nhóm 7E nói trên gần năm nay) và chị Trần Thị Lệ Thủy (ĐTĐ, em anh Trần Chấn Ḥa) từ Ft.Worth, TX, anh Mạc Thanh Niên (PTG) từ Boston và thầy Nguyễn Trung Quân từ Orange County, CA. Không nói th́ bạn cũng biết gặp nhau là đă vui rồi, huống chi được dịp nhắc chuyện thời học sinh, th́ sự gặp gỡ thêm đậm t́nh. Đặc biệt thầy Quân đă lưu lại Houston gần tuần lễ, do đó các bạn PTG của thầy và học tṛ của thầy có nhiều dịp gặp nhau chuyện tṛ thân mật. Trên đất nước bon chen này mà thầy tṛ, bằng hữu có dịp ngồi dưới cơn mưa bụi, che dù nghe các thầy thuyết pháp, rồi nghe Nhật Trường, Mỹ Lan hát tân nhạc, nghe Ngọc Huyền ca vọng cổ th́ quư lắm phải không bạn? Nói nhỏ bạn nghe: Lá Thư tháng ba đến chậm v́ thầy Quân đó. Thầy tṛ chúng tôi đi đây đó cả ngày, tối về nhà c̣n cà phê trà nước chuyện văn đến khuya th́ làm sao mà tôi viết ǵ cho được. Bạn thông cảm rồi nhé!

 

Bạn hiền thân mến,

Từ đầu thư tôi đă nhắc nhiều về chuyện người nay, bây giờ xin nói chuyện người xưa. Câu chuyện cũng không xa rời mấy với cái tinh thần của Tháng ba nghĩa t́nh.

Bạn biết đó, Nhóm Houston qua lần Họp Mặt lần thứ 15 ngày 14 tháng 9 năm 2003 đă phát động phong trào tích cực đ̣i lại tên trường, đặc biệt là đ̣i lại danh vị xứng đáng của Cụ Phan Thanh Giản trong ḍng lịch sử dân tộc. Để rồi bây giờ, hôm 28 tháng 3 vừa rồi, Bản Tin Trường xưa số 4, chủ đề Danh Nhân Phan Thanh Giản được phát hành trong buổi Họp Mặt lần thứ 16 của gia đ́nh PTG-ĐTĐ Houston. Bản tin chỉ có 74 trang khổ lớn nhưng chứa đựng những bài viết thật giá trị về Cụ Phan. Đọc những bài viết ấy, người hiểu biết sẽ không thể nào mà không ca tụng Cụ Phan như là một danh nhân của nước nhà. Bản Tin Trường Xưa chỉ là phát pháo thứ nh́, c̣n nhiều công việc sẽ được làm tiếp như cổ động và yễm trợ cho các công tŕnh nghiên cứu PTG( như Viện Việt Học tại Cali đang tiến hành) và phổ biến các công tŕnh ấy (qua báo chí, truyền thanh, truyền h́nh, tập san, thuyết tŕnh, vv…). Có những điều thật như ban ngày ban mặt, sáng tợ trăng rằm mà nhiều kẻ vẫn cố t́nh che lấp hay nói lệch, nói sai. Không đ̣i là không được, bạn ạ. Không đ̣i th́ nghĩ rằng ḿnh cũng không xứng đáng là con cháu của Ngài. Ai không trả th́ sẽ mang tội với lịch sử và dân tộc.

Tôi phải dừng thư tại đây để ḿnh tích tụ nội công cho những trận đánh sắp tới.

Chúc bạn an vui, khỏe mạnh. Hẹn bạn Lá thư tháng 4.

Houston, cuối tháng 3, 2004

Nguyễn Trần