Ngày ấy ,Tháng 5 n ăm 1975

&

18,Tháng 4 năm 2009:

 

Tượng Đại học sĩ Phan Thanh Giản và ngôi trường trung học miền Nam

Tiến sĩ Huỳnh Long Vân

 

 

Mỗi năm gần đến tháng tư, những kỷ niệm kinh hoàng của ngày miền Nam sụp đỗ trở lại trong trí óc chúng ta. Thảm hoạ chung của đất nước kéo theo đỗ vở và mất mát.

Sau ngày 30/04/1975, quân cán chánh từng phục vụ dưới chế độ Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) bị cầm tù; tài sản của họ bị tước đoạt, nhà cửa bị cán bộ Cộng Sản (CS) cưỡng chiếm. Tự do, nhân quyền, công bằng, pháp lý bỗng chốc biến dạng, nhường bước cho khống chế và bạo lực. Không chỉ kẽ chiến bại bị tù đày mà người chết cũng không được yên dưới đáy mồ, các nghĩa trang bị san bằng.

“Đất nước mất, mất tất cả”

Trong khí thế hiên ngang của đoàn người thắng trận, người Cộng Sản Việt Nam (CSVN) thuở đó trở nên ngạo mạng, chà đạp lịch sử, thoá mạ tiền nhân. Vốn bị nhồi nhét bởi giáo điều và trong mê hoc, họ cho rằng trong lịch sử dân tộc, chỉ có Hùng Vương và Hồ Chí Minh.

“Các vua Hùng dựng nước, Bác Cháu ta giữ nước” ??????

Và từ quan niệm sai lầm đó, các triều đại vua chúa được người CS nhìn trong sắc màu ảm đạm của những chế độ chính trị thối nát, đồng nghĩa với những gì xấu xa, đáng bị nguyền rủa. Điều này làm cho những dấu tích vật chất mà thực chất là một phần của di sản văn hóa dân tộc đã bị hủy hoại.

 

1. Ngày ấy tháng 5 năm 1975 . Trường trung hoc Phan Thanh Giản Cần Thơ (1)

"Ước gì mắt ta được mù và tai ta được điếc"

 

Tháng năm, tháng bắt đầu của mùa nghỉ hè, nhưng bây giờ tháng năm 1975, không còn là những bài lưu bút ngày xanh, những bịn rịn lưu luyến trong ngày chia tay nữa, mà là lệ đỏ và nỗi câm lặng khủng khiếp......

Một ngày (của tháng năm 1975), hình như buổi xế trưa thì phải, chúng tôi được lệnh tập trung tại sân cờ. Ðây là lần đầu tiên, chúng tôi được lệnh tập trung. Có biến cố gì không. Có thay đổi gì trong chính sách không. Không ai có thể biết được. Rồi một viên thượng úy đứng trên bậc thềm xi măng dưới cột cờ, cầm giấy đọc. Y đọc gì. Không. Y kết tội. Lần này không phải buộc tội chúng tôi, ngụy quân, ngụy quyền, phản động, tay sai. Mà y kết tội cụ Phan Thanh Giản. Y không kêu là cụ, là ông, mà từ đầu bài đến cuối bài là chữ "tên". Tên bán nước. Tên đầu hàng. Tên có tội đối với nhân dân. Tên tự tử vì hèn nhát. Tên tiêu cực. Tôi không thể nhớ nổi bao nhiêu chữ «tên» mà y dùng. Sau đó là hai tay cảnh vệ dùng búa đập tượng. Ðập cuồng điên. Những mảnh xi măng văng ra tơi tả. Những tiếng búa khô thốc. Nhưng họ không phá hết. Họ vẫn còn chừa lại tấm thân bị thương tích bên chiếc đầu gãy lìa khỏi cổ.

Thưa cụ. Pho tượng không có đau. Dù sao nó cũng là xi măng hay thạch cao hay đá cứng. Mũ cánh chuồn cũng không phải là mũ cánh chuồn thật. Chòm râu kia cũng có lẽ không giống như chòm râu của cụ. Nhưng lòng con cháu đau. Cụ đã bay lên một cõi nào rồi, viễn du ở một tận cùng vô định rồi, đâu cần biết đến đám hậu thế cháu con. Nhưng cháu con của cụ thì đau lắm. Những nhát búa như mang theo những vết cứa lên buồng tim.

Có lẽ chúng tôi bây giờ mang tâm trạng của đứa con bị buộc phải nhìn cảnh người thân bị hành xử ngoài công cộng. Nhưng còn hơn thế nữa. Bởi vì nơi đây, không phải là thân nhân, nhưng là di sản, là lịch sử, là niềm tự hào. Kể từ nay, con cháu chúng tôi sẽ không còn được đọc trên trang sách sử về một người sĩ phu bất khuất, chọn cái chết để cứu người, và để giữ cái tiết tháo của kẽ sĩ như cụ Phan nữa.

Viên thượng uý chính trị viên đã đọc lại bản cáo trạng tiếng còn tiếng mất. Hai tên cảnh vệ cuồng điên đập tượng. Nhưng chắc họ không biết cụ Phan Thanh Giản là ai. Chỉ có những đứa con của ngôi trường này mới thấm thía được cái đau. Ðau đến nỗi muốn chọc mắt mình mù, muốn chọc thủng màng nhĩ của mình.

Trong hơn 3 thập niên vừa qua, cùng với người dân trong nước, những cựu giáo sư và học sinh trường trung học Phan Thanh Giản Cần Thơ đã nói lên nỗi bất bình của mình về bản án sai lầm kết tội Cụ Phan Thanh Giản là người bán nước. Đặc biệt hơn cả, nhân dân hai tỉnh Bến Tre, Vĩnh Long quê hương của Phan Thanh Giản mong mỏi và đòi hỏi các nhà khoa học và công luận làm sáng tỏ hơn thân thế và sự nghiệp của ông với tất cả những gì ông đã để lại cho lịch sử và trong lòng dân, những thành công và thất bại, mặt tích cực và hạn chế, những trăn trở và uẩn khúc của đời ông.

Và sau cùng nhiều nhà s học và một số người làm chánh tri trong nước thấy được yêu cầu bức xúc cần phải đánh giá lại Phan Thanh Giản một cách khách quan và đầy đủ hơn.

Qua các cuộc hội thảo tổ chức vào thập niên 90 và đầu thế kỷ XXI những mặt hạn chế và bế tắc của Phan Thanh Giản được nhận rõ; những cống hiến tích cực của ông trong toàn bộ cuộc đời và sự nghiệp được đánh giá cao; nhân cách và phẩm chất cao quý của ông cũng được trân trọng ghi nhận.

Kết quả của các cuộc hội thảo này:

* góp phần làm sáng tỏ cuộc đời và sự nghiệp một con người mà từ khi nhắm mắt cho đến nay luôn luôn đứng trước những sự đánh giá mâu thuẫn gay gắt trong khen và chê, trong bình luận công và tội.

* là cơ sở khoa học dùng để tham khảo trong biên soạn các sách về danh nhân quê hương, về giáo dục truyền thống, về xử lý những di tích liên quan đến Phan Thanh Giản: “bảo tồn và tôn tạo toàn bộ các di tích về Phan Thanh Giản”, nhằm ghi nhớ và phát huy những phẩm giá, nhân cách cao quý của một người trí thức nặng lòng yêu nước thương dân nhưng cuối đời đã lâm vào cảnh bế tắc, bi kịch trong một bối cảnh gian truân và đau thương của đất nước. (2)

 

Tháng 01/2008 Cụ Phan Thanh Giản được Viện Sử học Việt Nam xác nhận là một nhân vật yêu nước xứng đáng được lịch sử tôn vinh. Tháng 02/2008 Cục Di sản Văn hoá chỉ thị kiểm kê các di tích liên quan đến nhân vật để trùng tu và cho phép Tỉnh Bến Tre dựng tượng Cụ Phan trong thành phố, một hình thức để tôn vinh ông.

Cuối năm 2008 tôi được một số bạn bè, những nhà sử học trong nước (sau đó vào tháng 3/009 được báo chí trong nước xác nhận*), tin cho biết Bến Tre có kế hoạch dựng tượng các danh nhân Phan Thanh Giản, Nguyễn Đình Chiểu và Trương Vĩnh Ký trong thành phố “xứ Dừa” và nhanh chóng đóng góp phần nhỏ của mình trong chương trình tôn vinh Đại học sĩ Phan Thanh Giản, vị Tiến sĩ Nho học đầu tiên và duy nhứt đất Nam Kỳ.

 

 

 

 

2. Ngày 18 tháng 4 năm 2009. Trường trung học Phan Thanh Giản Bến Tre

Lễ an vị tượng Đại học sĩ Phan Thanh Giản

 

 

(NLĐ)- Ngày 18-4, Hội Khoa học lịch sử Việt Nam và Tạp chí Xưa & Nay đã làm lễ an vị tượng Đại học sĩ Phan Thanh Giản tại Trường THPT Phan Thanh Giản, thị trấn Ba Tri, huyện Ba Tri (Bến Tre)

Đến dự có lãnh đạo tỉnh, huyện Ba Tri và đông đảo thầy cô giáo và học sinh của trường.

Theo TTXVN, tượng do nhà điêu khắc Lâm Quang Nới đúc bằng đồng, nặng 300 kg, tạc chân dung cụ Phan mặc lễ phục, áo dài khăn đóng, do Tạp chí Xưa & Nay vận động “Mỗi người một giọt đồng đúc tượng danh nhân”.

Cụ Phan Thanh Giản (1796-1867) sinh ra và lớn lên tại quê hương Ba Tri, thi đậu tiến sĩ (vị tiến sĩ đầu tiên của Nam Kỳ lục tỉnh), làm quan trải ba triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức. Cụ đã giữ nhiều chức vụ quan trọng nhưng là một ông quan thanh liêm, yêu nước, thương dân, được vua Tự Đức tặng kim khánh với 4 chữ  “Liêm - Bình - Cẩn – Cán”.

Năm 1858, khi thực dân Pháp xâm chiếm nước ta, cụ được triều đình cử làm Chánh sứ thương lượng với Pháp và thay mặt triều đình ký Hòa ước Nhâm Tuất 1862 nhường cho Pháp ba tỉnh Biên Hòa, Gia Định và Định Tường. Năm 1867, sau khi để Pháp chiếm nốt ba tỉnh Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên, với tư cách là quan Kinh lược sứ trấn thủ ba tỉnh này, cụ viết thư về triều đình chịu tội rồi tuẫn tiết.

Ng.Tống

 

Đối với người dân Ba Tri, lễ an vị tượng đồng Phan Thanh Giản cử hành ngày 18/04/2009 tại trường trung học Phan Thanh Giản, Ba Tri là một buổi lễ vô cùng quan trọng và hiếm thấy. Họ bày tỏ những cảm xúc dồn dập trong lòng, không thể bỏ qua. Tuy là những dân quê tỉnh nhỏ, nhưng cũng như người Vĩnh Long, họ hiểu rõ đây là kết quả của cả một quá trình nhận thức của hơn 40 năm tranh luận, cho đến khi:

Sử sách phẩm bình càng chính xác,

Diễn đàng tham luận thật công khai.

với cuộc “vận động” của người xưa như cụ đồ yêu nước Nguyễn Đình Chiểu:

Hết dạ giúp vua trời đất biết

Nát lòng vì nước quỷ thần hay.

lẫn người vừa nằm xuống trong năm qua như cố Thủ Tướng Võ Văn Kiệt cũng như của nhiều từng lớp xã hội trong và ngoài nước, đặc biệt là sự kiên trì của các Nhà sử học, Hội Khoa học Lịch sử VN và Tạp chí  Xưa&Nay (3).         

 Là một cựu học sinh Trường trung học Phan Thanh Giản Cần Thơ, tôi nhớ mãi biến cố đau lòng ngày ấy tháng 5 năm 1975: tượng cụ Phan giữa sân trường, bị cán bộ CS đập nát. Năm tháng trôi qua trong khao khát của công bằng và may mắn thay qua những đổi

mới về tư duy trong xã hội VN, ngày lịch sử 18/04/2009 đến với người dân  Bến Tre và chúng ta:

Tượng Đại học sĩ được an vị trong một ngôi trường trung học mang tên Phan Thanh Giản ở Ba Tri.

Công lý được trả lại cho một nhân vật đã tự sát để bảo vệ sinh mạng của người dân miền Nam trước giặc Pháp xâm lăng.

Ngày 18/04/2009 mang đến cho tôi nhiều thoải mái, cái cảm xúc nhẹ nhàng của người lữ hành vừa trút bớt gánh hàng trang và một phần của hơn 30 năm ước mơ, ngày nay trở thành sự thật, tuy rằng đến nay Cần Thơ vẫn còn vắng bóng chân dung và danh xưng của người học trò già.

 

 

                             

 

 

                              3. Nỗi oan rây rứt và

một ước mơ chưa trọn vẹn?

 

Cuộc đời và sự nghiệp Phan Thanh Giản vốn gắn liền với  trắc trở và gian truân. Nỗi oan của gần 150 năm qua tưởng chừng đã gội sạch nhưng vào những tháng đầu năm 2009, một loạt nhiều bài viết xuất hiện trên các tạp chí Hồn Việt, Văn Nghệ và Công An TP HCM  của các Ông Lê Văn Duy, Vũ Hạnh, Trần Thanh Đạm, Nguyễn Khải Hoàn.... với những lời lẽ thóa mạ năng nề cụ Phan, phê phán những nhà sử học hàng đầu của VN là “Đột phá hay Chạy tội”, chỉ trích Viện trưởng Viện Sử học về công văn phục hồi danh dự cho cụ Phan và chất vấn Hội Đồng Nhân Dân Bến Tre “Dựng tượng Phan Thanh Giản để dạy người ta bài học gì? ”(4). Tiếp đến là một vài biến chuyển âm thầm sau ngày lịch sử 18/04/2009 dựng tượng Phan Thanh Giản ở Ba Tri (5).

Những diễn biến trên gây xôn xao và băng khoăng không ít cho những ai yêu quý lịch sử dân tộc, tuy nhiên chúng ta hy vọng sau đợt giải trình (5) của GS Phan Huy Lê, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử VN và các nhà sử học chánh thống, những uẩn khúc lịch sử về cụ Phan sẽ một lần nữa được làm sáng tỏ, để nỗi oan 150 năm được hoàn toàn gội rửa và các kế hoạch trùng tu, tôn tạo những di tích văn hoá liên quan đến cụ Phan không bị gián đoạn.

Đối với chúng ta, những cựu giáo sư và học sinh trường trung học Phan Thanh Giản Cần Thơ, nguyện vọng trùng tu các di tích lịch sử liên quan đến cụ Phan không dừng lại ở Vĩnh Long và Bến Tre. Toàn thể chúng ta, một lần nữa, tha thiết kêu gọi các giới chức và cơ quan chức năng ở Cần Thơ, sớm xúc tiến buổi Toạ Đàm, như đã dự định trong năm 2008, để thảo luận các phương án  trùng tu và hoàn lại danh xưng Phan Thanh Giản cho ngôi trường nay mang tên Châu Văn Liêm.

۞

 

Bài viết, xử dụng những tài liệu từ các sách báo và tạp chí trong ngoài nước, giới thiệu hai biến cố gây xúc động không nhỏ đối với những ai biết yêu lẽ phải, tính chất trung thực của lịch sử và lòng tôn kính tiền nhân: đập phá và dựng tượng Phan Thanh Giản trong hai ngôi trường trung học ở miền Nam vào hai thời điểm khác nhau, trong thời buổi của chúng ta.

Hai hình ảnh tương phản này bắt nguồn từ:

*Thập niên 60, một số nhà sử học miền Bắc, trong vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử đã phạm những sai lầm của chủ nghĩa giáo điều, công thức, máy móc, từ đó phủ nhận tất cả tư đức của Phan Thanh Giản như “đức tính liêm khiết”, “lòng yêu nước”,“ thương dân”, kết án Phan Thanh Giản là người bán nước, dâng thành cho giặc Pháp. Họ làm s qua hư cấu, bịa đặt và lừa dối (thí dụ điển hình với câu chuyện“ huyền thoại về cậu bé anh hùng Lê Văn Tám của Trần Huy Liệu) để phục vụ cho chủ trương, đường lối hiếu chiến của Nhà cầm quyền CS Bắc Việt.

* Sự qui kết không có căn cứ, quá nặng nề trên, vừa không đúng với hành động và động cơ của ông Phan Thanh Giản, vừa trái với tấm lòng ngưỡng mộ và kính mến mà xưa nay nhân dân, quê hương vẫn dành cho ông. Do những thay đổi về tư duy kinh tế vào năm 1986 dần dần được mở rộng sang lãnh vực khoa học xã hội và nhân văn, tạo điều kiện thuận lợi để một số nhà sử học chánh thống, dưới sự thúc đẩy của đa số người dân miền Nam, nhìn lại và trả lại cho cụ Phan Thanh Giản những giá trị đích thật về cuộc đời, sự nghiệp và lòng yêu nước thương dân của ông.

Qua bài học lịch sử về cụ Phan và do lịch sử là một bộ môn đòi hỏi tính chính xác khoa học nên chúng ta ước mong và kêu gọi những nhà sử học VN trong hiện tại và ở tương lai, hảy đặt lương tâm chức nghiệp lên trên mọi sức ép của các thể chế đương quyền, để bảo đảm tính trung thực của lịch sử, và trong bế tắc hảy dùng lòng dân làm thước đo phẩm cách và nất thang giá trị của các nhân vật lịch sử, ngõ hầu tránh đươc những lỗi lầm ngày trước, khiến lịch sử VN mắc phải chứng bịnh thay đổi theo trào lưu.

 

Tài liệu tham khảo

 

  1. Trần Hoài Thư: Về một ngôi trường.Tạp chí Thế kỷ 21 số 185. Tháng 9/2004  

      tr.95-96.

  2. GS Phan Huy Lê: Phan Thanh Giản: Con Người, Sự Nghiệp và Bi Kịch Lịch Sử.  

     Thế kỷ XXI Nhìn về nhân vật lịch sử Phan Thanh Giản  tr 285-301.

3. Lê Tương Ứng:  Lễ an vị tượng đồng Lão thư sinh Phan Thanh Giản. Xưa&Nay số 

   314 VIII-2008 .tr 41-42.

4. Hoàng Lại Giang: Trao đổi với đồng nghiệp. Văn Nghệ Trung Ương số 11(14-3-2009).

5. Trần Tiến Dũng: Viếng mộ danh nhân Phan Thanh Giản. Ngưi Việt  online  02/05/2009.

 

Phụ chú

 

Bến Tre quyết tâm dựng lại tượng cụ Phan Thanh Giản

Viết bởi Văn Trí   

Thứ sáu, 27 Tháng 3 2009 17:14

Ngày 19/3, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bến Tre tổ chức hội nghị báo cáo viên chuyên đề “Thân thế và sự nghiệp cụ Phan Thanh Giản”, do nhà sử học Dương Trung Quốc - Tổng thư ký Hội khoa học lịch sử Việt Nam, Tổng biên tập tạp chí Xưa và Nay, trình bày.

Đến dự hội nghị có các vị trong Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, đại diện lãnh đạo các sở, ban ngành, UBMTTQVN và các đoàn thể cấp tỉnh; Thường trực Đảng ủy và Trưởng ban tuyên huấn các Đảng ủy trực thuộc Tỉnh ủy; Trưởng Ban tuyên huấn các đoàn thể cấp tỉnh; các báo cáo viên cấp tỉnh, phụ trách báo cáo viên của các trường Cao đẳng, Quân sự, Trung học y tế Bến Tre; các phó bí thư thường trực Huyện ủy, Thị xã ủy; Phó Chủ tịch UBND huyện, thị xã (phụ trách văn xã), lãnh đạo Ban tuyên giáo, Trung tâm bồi dưỡng chính trị, Trưởng phòng Văn hóa – Thông tin, đại diện Ban dân vận, UBMTTQVN huyện, thị và lãnh đạo các cơ quan thông tin đại chúng của tỉnh và trung ương đóng trên địa bàn tỉnh Bến Tre.

 

Mở đầu, nhà sử học Dương Trung Quốc đưa ra quan điểm: “Sẽ sai lầm nếu nhìn quá khứ bằng con mắt của người hiện đại“. Ông cũng cho biết những gì ông nói tại hội nghị này là tập hợp các ý kiến từ những vị tiền bối như giáo sư Văn Tạo – nguyên lãnh đạo Hội khoa học lịch sử Việt Nam - và nguyên cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt. Tại một hội nghị năm 1964, giáo sư Văn Tạo có đọc tham luận “Sự nghiệp và vai trò của Phan Thanh Giản“. Tại cuộc hội thảo về Phan Thanh Giản ở Vĩnh Long năm 1994, nguyên cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt cũng có bài viết quan trọng, đánh giá có tình có lý về cụ Phan Thanh Giản.

Nhà sử học Dương Trung Quốc nhận xét: Sau khi Phan Thanh Giản mất, có nhiều ý kiến kết tội ông bán nước, cụ thể là để mất 3 tỉnh miền Tây Nam Kỳ vào tay giặc Pháp (1867). Ngày nay vẫn còn nhiều ý kiến kết tội ông. Tuy nhiên, những người đương thời với cụ Phan Thanh Giản, mà tiêu biểu là Nguyễn Đình Chiểu, không những không lên án mà còn tỏ ra thông cảm, chia sẻ và thương tiếc cụ Phan. Đặc biệt là nhân dân Nam bộ vẫn một lòng mến mộ, ưu ái đối với cụ. Ông Dương Trung Quốc nói ông phát biểu không phải để biện hộ hay chiêu tuyết cho cụ Phan mà chỉ có cái nhìn của người đương thời, đặt đúng con người vào thời đại mà họ sống. Nguyên cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã viết: “Mỗi người yêu nước theo cách của mình. Đừng bắt Phan Thanh Giản yêu nước theo cách của Trương Định và ngược lại”. Ngày nay, việc đánh giá lại Phan Thanh Giản là việc làm hợp với lòng người.

Sau khi HĐND tỉnh Bến Tre thông qua Nghị quyết dựng lại tượng đài Phan Thanh Giản, dư luận ngoài tỉnh tỏ thái độ không đồng tình. Cụ thể, trên báo Văn nghệ của Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh ra ngày 19/2/2009, 26/2/2009, 5/3/2009 đã đăng nhiều bài phản đối với lời lẽ rất nặng nề, cho rằng “ Phan Thanh Giản và Trương Vĩnh Ký là những tội đồ của lịch sử. Hay “Dựng tượng Phan Thanh Giản để dạy người ta bài học gì?” Ngược lại với ý kiến phản đối, trên báo Văn Nghệ của Hội Nhà văn Việt Nam, số ra ngày 14/3/2009, có bài viết bệnh vực và ủng hộ chủ trương khôi phục lại tượng đài danh nhân Phan Thanh Giản của Tỉnh ủy Bến Tre.   

Về những ý kiến vẫn giữ quan điểm kết tội và phản đối việc dựng lại tượng Phan Thanh Giản, ông Dương Trung Quốc cho là “không có gì mới và bình thường”. Ông Vũ Hồng Thanh – Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bến Tre – cho biết: Bến Tre quyết tâm dựng lại tượng đài Phan Thanh Giản, vì đây là nguyện vọng của nhân dân Bến Tre và một số tỉnh ở Nam bộ. Ông Thanh cho biết thêm: Không phải khi có nhiều ý kiến phản đối đăng trên báo Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bến Tre mới mời ông Dương Trung Quốc đến nói chuyện về cụ Phan Thanh Giản. Đây là kế hoạch đã có từ năm 2008 nhưng do nhà sử học Dương Trung Quốc bận nên hôm nay mới tổ chức được.

Tại hội nghị này, lãnh đạo Ban biên tập tạp chí Xưa và Nay đã tặng tượng đồng Phan Thanh Giản cho trường THPT Phan Thanh Giản ở huyện Ba Tri, quê hương của cụ Phan.                                            

 

 Thứ Sáu, 20/03/2009, 11:48 (GMT+7)

Sẽ dựng tượng Phan Thanh Giản vào tháng 4-2009

TTO - Ngày 19-3, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bến Tre đã tổ chức hội nghị báo cáo viên chuyên đề “Thân thế và sự nghiệp cụ Phan Thanh Giản” do nhà sử học Dương Trung Quốc, tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử Việt Nam, tổng biên tập tạp chí Xưa Và Nay trình bày.

Kết thúc hội nghị, ông Vũ Hồng Thanh, trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Bến Tre, cho biết Bến Tre quyết tâm dựng lại tượng đài Phan Thanh Giản vì đây là nguyện vọng từ lâu của nhân dân Bến Tre và các tỉnh Nam bộ. Tháng 4-2009, tỉnh sẽ dựng tượng đồng Phan Thanh Giản tại Trường THPT Ba Tri (huyện Ba Tri) do tạp chí Xưa Và Nay tài trợ.

        L.T.NHÃ