QU HƯƠNG

LẦN NỮA

NHỚ VỀ

 

bi của

L CẦN THƠ

(Houston, Texas USA)

 

C một tc giả viết "dẫu đi cuối đất cng trời, Cũng khng qun được những lời vng son". Những lời vng son chnh l những lời Mẹ ru hời trn chiếc vng đu đưa vo buổi trưa h m ả dưới mi l đơn sơ, dưới bng cy rm mt hay bn chi nh m Mẹ vừa dỗ con ngủ, vừa ngồi v lại ci o, kết lại nt, đơm lại khuy.... Những lời vng son cũng chnh l tm tư, tnh cảm thn thiết đậm đ hng ngy đến rồi đi qua trong lng Mẹ, để rồi trong pht giy thinh lặng nhất đ bộc lộ r nt bn cạnh con thơ ngy lại qua ngy như một điệp khc bnh yn trong cuộc sống. Con đ lớn ln bằng bao nhiu ước vọng đơn sơ, mộc mạc của Mẹ, nhưng ở đ chứa chan bao nỗi vui buồn, đắng cay, hạnh phc. Tuổi thơ của mỗi đời người, d cảnh sống c khc nhau, nhưng tầm nhn từ thuở khai tm vẫn khng nhiều khc biệt. Tuổi thơ, nhn ngi nh mnh ở cảm thấy rộng bao la; nhn ci sn pha trước, khoảng vườn pha sau, con mương nước chảy, cy cầu bắc ngang con rạch qua nh hng xm, cnh đồng trĩu vng bng la, con tru ngoạm cỏ trn bờ, đn vịt rỉa lng dưới ao, bầy g chạy giỡn bn hin nh .., tất cả đều lớn, đều nhiều, lạ lẫm rồi trở nn gần gũi thn yu. Lớn ln, c dịp đi đy đi đ, tiếp xc với mọi cảnh quan bn ngoi, cng lc cng nhiều theo với thời gian v tuổi đời, th những cảm nhận xa xưa của thời thơ ấu đ trở nn b nhỏ, tầm thường. Con rạch trước nh ngỡ đ to, đ rộng th by giờ n chỉ l con mương cạn so với những dng sng mng mnh sng nước, sức người chưa thể bơi ngang qua nổi! Cnh đồng pha sau nh by giờ qu gần, qu hẹp so với những cnh đồng bạt ngn miệt ồng Thp, An Giang... Ni chung, những ci nhn cảnh quan thời thơ ấu đ hon ton biến đổi với thực tế khi tuổi đ lớn, được đi nhiều v bước chn dẫm ln mọi nẻo đường đất nước m một thời lm lnh trận chng ta đ trải qua. C điều, ấn tượng qu hương thời thơ ấu kh nhạt phai trong một sớm một chiều, cũng như những lời Mẹ ru thuở nằm ni, d bất cứ nơi đu, trong hon cảnh no, c dịp, tm tư của chng ta sẽ dậy tro với mun vn kỷ niệm, d hm nay, Mẹ đ gi lẫn, hay Mẹ đ vĩnh viễn la xa ci đời! V những cảm nhận đ, d hm nay c dịp đi đ đi đy, nhưng trong tm tr ti vẫn kh qun được hnh ảnh qu nh; nơi đ một địa danh, một di tch, một kỷ niệm d chỉ một lần thong qua trong đời, bất chợt gợi ln như một thiết thn gần gũi, thm tnh, tru mến. Bạn đọc hy cảm thng chia sẻ phần no về những chuyện vụn vặt dưới đy, khi những kỷ niệm qu hương lại một lần nữa nhớ về...

 

THAM TƯỚNG

MỘT GC NHỎ QU HƯƠNG

 

Tham Tướng l một chức quan v c từ đời cha V Vương Nguyễn Phc Khot, vị Tham Tướng c duyn nợ với vng đất Cần Thơ chnh l L Chnh hầu Mạc Tử Sanh (c sch chp l Mạc Tử Duyn ?), con quan ốc trấn H Tin l Mạc Thin Tch. ng đ từng st cnh với cha trong việc khai thc vng đất Hậu Giang, đặc biệt l Trấn Giang (Cần Thơ).

Năm Nhm thn 1772, qun Xim trn sang đnh ph H Tin, Tham Tướng Mạc Tử Sanh đương cự với giặc ngoại xm nhiều trận quyết liệt, mở đường mu cho cha rt qun về Trấn Giang đng giữ. Mặt khc, phng bố chỉnh đốn binh đội chặt chẽ. Dưới quyền chỉ huy của ng, qun sĩ đ dũng cảm xng pha giết giặc. Mạc Tử Sanh đn đốc dn chng ti thiết lại những cng trnh đổ vỡ, an ủi những gia đnh tang tc.

Năm Ất mi 1775, cha ịnh Vương Nguyễn Phc Thuần bị nghĩa qun Ty Sơn đnh đuổi phải chạy vo Gia ịnh, Mạc Thin Tch đ đem binh sĩ gip ịnh Vương, Năm 1777, đại binh Ty Sơn ồ ạt tấn cng, đnh mạnh xuống miệt Hậu Giang, cha Nguyễn Phc Thuần thua lun mấy nơi, chạy xuống C Mau. Ty Sơn thế mạnh đuổi đến Trấn Giang, Mạc Tử Sanh huy động qun sĩ ngăn chận cả hai mặt: đường sng v đường bộ. Thủy binh, bộ binh của đại binh Ty Sơn qu lẫy lừng, tiến qun như vũ bo, Mạc Tử Sanh bị vy, đương cự khng nổi, chết trong trận nơi khoảng rạch nhỏ đổ ra sng Cần Thơ, nhn dn đ đặt tn rạch l rạch Tham Tướng để nhắc nhớ một danh tướng đ đổ mu xương tại nơi đy trong trận chiến với đại qun Ty Sơn.

Suốt một thế kỷ rưỡi nh Nguyễn trị v, tn Tham Tướng dnh cho con rạch nhỏ, một khu chợ nhm, một cy cầu tại nội thnh phố Cần Thơ đ đi vo niệm người dn. Thời khng chiến chống thực dn Php, địa danh Tham Tướng một lần nữa đi vo lịch sử chống ngoại xm của Cần Thơ: Mờ sng ngy 30-10-1945, qun Php dng hai tu chiến mang số hiệu A2 v A3 từ hướng Tr n tiến vo thị x Cần Thơ. Lực lượng khng chiến đ bm chặt trận tuyến phng thủ ở vm rạch Tham Tướng, lợi dụng địa hnh tự nhin như bụi cy, gc nh để ẩn nấp, dng cả bn ghế, giường tủ lm chướng ngại vật. Ngy 2-11-1945, qun Php đổ bộ ln Tham Tướng đụng ngay tuyến phng ngự của lực lượng khng chiến Việt Nam, đnh gip l c" thật c liệt với giặc, gy cho chng nỗi kinh hong.

Trước năm 1975, ngoi con rạch, cy cầu bắc ngang con rạch, chợ nhm cũng mang tn Tham Tướng; con đường từ cầu Tham Tướng đi vo Ci Răng được mang tn l Mạc Tử Sanh. Tham Tướng thuộc địa bn phường Xun Khnh v một phần phường An Ph, thnh phố Cần Thơ, dn cư đng đc, phồn thịnh. - đy d khng phải l một di tch thắng cảnh lịch sử, nhưng hai chữ Tham Tướng đ qu thn quen với người dn Cần Thơ v với khch ở xa c dịp đến với Cần Thơ.

Ngy nay, do điều kiện pht triển v xy dựng mới của thnh phố Cần Thơ, cầu Tham Tướng đ biến mất, con đường L Thi Tổ (cũ) qua cầu Tham Tướng, nối di với đường Mạc Tử Sanh (cũ) đi vo hướng Ci Răng đ mở rộng gấp đi, cầu Tham Tướng trở thnh con đường rộng thnh thang, bn dưới l đường cống thot nước đen ngm, cuốn tri rc rưới dơ bẩn từ trong cc cống rảnh đổ ra sng ci Cần Thơ. D khng cn cầu cn rạch thng thương như trước, nhưng hai chữ Tham Tướng vẫn khng xa rời trong tim của mỗi cư dn sống tại cần Thơ.

 

NH THẦN TN AN

 

Sau khi phong sắc thần đnh Bnh Thủy (29-11 năm Nhm tuất 1862), đến năm Tự ức 29 (Bnh t 1876), vua Tự ức phong sắc thần đnh Tn An tại thị trấn Cần Thơ thuở ấy, nay l thnh phố Cần Thơ. Cũng chnh năm nầy, thực dn Php chnh thức thnh lập tỉnh Cần Thơ.

Khoảng năm Canh thn 1880, ngi đnh lần đầu tin được thiết lập tại Chợ Giữa, cch thị trấn Cần Thơ gần 3 cy số. ến năm Kỷ hợi 1899, ngi đnh mới dời về gần cầu rạch Tham Tướng, nay thuộc phường Xun Khnh, xy cất bằng gạch ngi khang trang rộng ri, 8 nc, trn phần đất do ng Nguyễn Văn Nga hiến tặng. Trước ngy 30-4-75, một số thn ho nhn sĩ ở Cần Thơ họp nhau dự định quyn gp tiền bạc để dời về xy cất đnh thần Tn An trn khu vực Bi Ct (gần bến ph Cần Thơ), nhưng chưa thực hiện được, v ước vọng đ mi mi chm trong qun lng bởi biến cố thng 4/75, nhiều thn ho nhn sĩ lớn tuổi, một số định cư ở nước ngoi, một số cn lại th lần lượt đ nằm xuống giữa lng đất mẹ. By giờ nhắc nhớ đnh thần Tn An như một kỷ niệm đang chm su trong k ức một thời...

Tương truyền rằng, khi dời ngi đnh từ Chợ Giữa ra gần cầu Tham Tướng, linh thần từng hiển hch anh phong, ph hộ độ tr cư dn được yn lnh, phong điều v thuận. Lc cn chỗ cũ, đnh quay mặt ra m sng Cần Thơ, gần đnh c cy đa to lu ngy nhnh gie v đnh. Tuy sợ gi mưa ng nhưng khng ai dm đốn, bn mời ng Nguyễn Văn Nga đến hỏi kiến, ng Ộhoạ baỢ thế no m ngọn đa ng về hướng khc, khiến ai cũng khm phục! Người dn Cần Thơ thời trước cn chứng kiến nhiều việc linh hiển lạ lng của thnh hong bổn cảnh Tn An. Khoảng năm 1944, qun Php đang tuột dốc, qun Nhật honh hnh, một hm chiếc tu Php mang tn Albert Sarraut chạy trn sng Cần Thơ, ngang qua đnh thần cũ, bị chm, đnh dấu sự thảm hại của thực dn. Năm 1945, qun Php sung cng ngi đnh, chiếm lm kho dự trữ sng đạn. Qua năm 1946, ngy 16-11 m lịch, ngi đnh dng để chứa đạn bỗng nổ tung. Gạch ngi, sắt, đ đều nt thnh mảnh vụn. Nhưng kỳ lạ, chỉ c tấm trạng thờ thần sơn son thếp vng văng ra trn một cy số vẫn cn nguyn vẹn... Bao sự tch hiển linh do cư dn truyền tụng v đ trở thnh tương truyền cho một ngi đnh đ nhận sắc phong, d xt về mặt khoa học, n chưa đủ sức thuyết phục, nhưng đối với quan niệm dn gian, n đ đi vo lng nhiều người, từ nhiều thế hệ qua.

Với lng tn ngưỡng về đnh thần, những ngy tế lễ tam quan, tứ qu, đo lệ kỳ yn, sự cng tế linh đnh, trọng thể..., nhiều người họp mặt đng đủ hnh lễ thật trang nghim trong bộ quốc phục o di khăn đng. D hiện tại đnh thần Tn An chưa được trng tu v sửa chữa như đnh thần Bnh Thủy, nhưng chng ta nhắc nhớ ở đy để thấy rằng, trong thnh phố Cần Thơ chng ta, hiện vẫn cn một ngi đnh thần cổ, c sắc phong của vua Tự ức như sau:

"Sắc phong bổn cảnh thnh hong

Kỷ tnh đại vương, khm mng gia tặng Quản hậu

Chnh trực, hựu thin đn nghinh chi thần

Một di tch của người xưa, một cng trnh văn ho no đ đi vo lng cư dn... đều đng được trn trọng. nh thần Tn An nếu xt về mặt cấu trc v điều kiện trng tu pht triển để trở thnh một khu thưởng ngoạn l một điều cần thiết, bởi v thắng cảnh của Cần Thơ qu t so với nhiều tỉnh thnh khc. Xy dựng những cng trnh mới, đnh dấu sự pht triển vươn ln của thnh phố hm nay l điều đng được quan tm, nhưng truy tm những di tch một thời tn tuổi, gắn liền với đời sống cư dn... cng đng được khuyến khch v quan tm hơn. Bảo tồn những di tch văn ho l cng việc chung của mỗi người dn Việt, nhưng đừng nn lơi dụng sự sửa chữa, xy dựng cc cng trnh đ để gậm nhấm, bo mn" vật liệu, tiền bạc l điều khng thể chấp nhận được, bởi v đ chnh l ti sản chung của cng dn!

 

CHA NAM NH

BNH THỦY CẦN THƠ

 

Trước mặt l vm sng Bnh Thủy quanh năm nước xanh trong phẳng lặng. Bn kia sng san st nh nhưng vẫn nh ln nt kiến trc nghệ thuật cổ knh, uy nghim của nh thần Bnh Thủy - Long Tuyền. Pha sau l khu vườn rợp mt cy tri: dừa, xoi, chuối, sa-p... Cha Nam Nh c mặt vừa trn một thế kỷ, vẫn nằm yn, bnh lặng giữa cảnh tr đơn sơ, cch dốc cầu Bnh Thủy hướng ra vm chưa đầy hai trăm mt; nơi đy c một chiều dy di tch gắn liền với mạch sống m người dn Cần Thơ kh thể qun được.

Cha Nam Nh cn gọi tn Nam Nh ường hay cha Minh Sư, được xy dựng vo đầu thế kỷ 20, do ức Lo Thi l Nguyễn Gic Nguyn (tức Nguyễn Phương Thảo) - học tr cụ Thủ khoa Bi Hữu Nghĩa, cng với em l Nguyễn Don Cung sng lập, mục đch lm trụ sở cho phong tro ng Du ở khu vực đồng bằng. Hai nh cch mạng Việt Nam thời đ l Cường ể v Phan Bội Chu c nhiều lần về hoạt động tại cha Nam Nh.

Bn trong cha thờ đủ tam gio, v thờ cụ Thủ khoa Bi Hữu Nghĩa v phu nhn Nguyễn Thị Tồn. C một đặc điểm l, từ ngoi cửa chnh nhn vo pha tay tri l chỗ để niệm kinh, c đặt một tấm kiếng soi mặt lớn, khi cc thiện nam tn nữ đến niệm kinh đều quỳ trước tấm kiếng nầy. ược biết tấm kiếng c thể cho người quay lưng ra ngoi pht hiện kịp thời kẻ lạ mặt để cảnh gic trong mỗi lần Ộhội knỢ (?). ể che mắt thực dn Php, cha phổ biến một số sch ni về Ph ổng, Hai B Trưng, Bạch ằng, Chi Lăng, xen với tc phẩm Hải Ngoại Huyết Thư của cụ Phan Bội Chu. Cc liễn đối trong cha c nội dung rất đặc biệt, vừa dạy đạo vừa dạy đời, mang tnh yu nước v tnh dn tộc. Ngoi ra cha cn phổ biến loại sch khoa học kỹ thuật, đả ph m tn dị đoan trong tang lễ, đồng bng, bi ton.

Cha Nam Nh cn lm trung tm hoạt động ti chnh gip đỡ, bảo trợ cho nhiều học sinh xuất ngoại du học nhằm chống lại chnh sch ngu dn của Php. Hạ tuần thng 5/1913, theo lời khuyn của cụ Phan Bội Chu, cụ Cường ể trở lại cha Nam Nh để lm cng tc vận động ti chnh v đưa nhiều chiu bi khởi nghĩa. Giặc Php pht hiện, cụ Cường ể chạy thot nhưng cha Nam Nh bị đng cửa. Lc đ cụ Nguyễn Gic Nguyn đang được cử lm tỉnh trưởng Cần Thơ nn bị bắt đưa đi giam ở Mỹ Tho. Trong t cụ vẫn thường xuyn viết thư về cha hun đc tinh thần lạc quan, chống thực dn Php...

Ngy nay cha Nam Nh vẫn thầm lặng v yn ả. Những người chăm sc vẫn cng phu như suốt những chặng thời gian qua. Nhiều đon khch c dịp gh qua, nghe đọc đi bi thơ vịnh rồi lại m thầm ra đi. Bạn học cng lớp với ti suốt bốn năm bậc trung học đệ nhất cấp trường Phan Thanh Giản, anh Nguyễn Văn Thnh vo ở trong cha lm cng quả v ăn cơm cha đi học hằng ngy trn chiếc xe đạp. Mấy mươi năm chiến tranh v sau cuộc vật đổi sao dời, từ trại t trở về chạy xe đạp m, ti c dịp chở hng cho một tn nữ mang đến cho cha, bất chợt ti gặp lại anh. Mừng mừng tủi tủi, chng ti m nhau tưởng như trong giấc mộng. ược biết mấy mươi năm qua anh Thnh vẫn sống bnh lặng v lm cng phu trong cha như ngy no. Anh đ kể ti nghe rất nhiều về cha Nam Nh, v anh l người suốt qung đời, từ thanh xun cho đến nay tc đ ng mu bng, vẫn gắn b với ngi cha nhỏ nhoi, hiền ho bn dng sng Bnh Thủy lặng lờ theo sng nước v tnh lớn rng chảy qua miền đất qu hương.

Một hm ngồi uống tr với anh bn gc sảnh đường giữa trưa nắng, bất chợt ti đưa mắt nhn ra ngoi. Những dy chuối pho rực đỏ dọc hng hin v trm cả một gc sau cha. Nhn sắc đỏ qua những dy chuối pho, lng ta cảm thấy nao nao. Phải chăng đ l mu của niềm tin vo cuộc sống?

 

BẾN NHỊ KIỀU

TN GỌI

CN TRONG CI NHỚ

 

Buổi chiều đi dọc đường Duy Tn (cũ) sẽ thấy thoải mi v cng, bởi ci mt toả ra từ mặt rạch Ci Khế nước đầy, phẳng lặng. Những chiếc ghe chở đầy củi đước đậu một đoạn di dọc bến đ Mi, khiến bến rạch thm nhộn nhịp. Mt tận đằng xa, cầu i Mới xn xao xe cộ qua lại, in bng xuống lng rạch, nhấp nh, chao lượn. Anh Phạm nh Q. v Nguyễn Gia N. vừa đi ăn cơm chiều với ti, cả ba thả bộ trn con đường nầy. L một nh nhiếp ảnh, anh Q. say sưa nhn cảnh trời chiều c những sắc nắng đầy quyến rũ toả trn mặt rạch, nước ngọt trong lnh, tỏ vẻ tiếc rẻ v khng mang theo my ảnh. Nh văn N. th mơ mộng hơn, anh ni: "Dọc hai bn con rạch nầy, từ cầu Ci Khế đến cầu i Mới, chỉnh trang thnh bến v cng vin th đẹp v l tưởng biết bao!".

Một người như anh Q., anh N. từ miền Nha Trang ct trắng vo chơi khi nhn thấy cảnh rạch Ci Khế m c ao ước được ghi ảnh, được thấy một cng vin cũng l điều đơn giản thi, bởi ci đẹp ở một nơi no đ của qu hương cũng khiến lng người xc động, mến yu. Khi về đến nơi tạm nghỉ, chng ti bắc ghế ra sn thượng hng cơn gi mt từ sng Hậu thổi về, bất chợt ti muốn kể với bạn b đi nt về chuyện xưa, chuyện "Cng vin v Bến Nhị Kiều"...

Bến Nhị Kiều được mang tn từ năm 1964, khi cầu đi Ci Khế vừa lm xong. l khoảnh đất dọc theo rạch Ci Khế, từ cầu Xng Thổi qua ngang cầu Nhị Kiều (cầu i Mới) chạy thẳng vo n Tin, pha bn lộ Cống Quỳnh (nay l Hong Văn Thụ v Huỳnh Thc Khng). Một khoảng rộng dnh lm cng vin, c trồng cc loại hoa, cỏ như bến Ninh Kiều, trải thảm xanh trng đẹp mắt. Cc lối đi nhỏ len vo thảm cỏ v người đi trn đường nhn xuống giống như đứng trn đồi cao nhn xuống cnh đồng xanh mu mạ. Những chiếc băng đ xếp vng theo bốn trụ sắt, trn c mi che mt. Những cy điệp vo ma nắng trổ bng đỏ ối cả một gc, quyến rũ khch đến bến nầy. D khng đẹp bằng bến Ninh Kiều thời đ nhưng bến Nhị Kiều v cng vin Nhị Kiều c phong cảnh m đềm, thanh tn, dễ khiến lng người say đắm. Ban đm, bến Nhị Kiều đn nhận bước chn nhn hạ của khch hng mt sau một ngy lm việc mệt nhọc, hoặc những đi bạn snh vai nhau tạm dừng chn bn băng ghế đ tm sự, chuyện tr. Họ cng nhau đưa mắt nhn dng rạch Ci Khế gợn sng lăn tăn, hay nhn ln cầu trng cc chuyến xe ngược xui qua lại. Những đm trăng sng, cảnh tr bến Nhị Kiều cng đằm thắm, du dặt, gợi cho lng người thanh thản, tươi vui khi ht thở kh trời trong mt của dng Ci Khế thoảng ln, xuyn qua cc băng ghế đ chập chờn dưới nh trăng...

Bến Nhị Kiều v cng vin Nhị Kiều ra đời v mất đi trong thong chốc. Phần th bờ đất dọc rạch Ci Khế ngy cng bị xoy mn, triền đất pha vo n Tin c lần bị sụp lở, khng cn thuận lợi để xy dựng, chỉnh trang thnh bến nghỉ mt hoặc cng vin giải tr nữa. Bến Nhị Kiều của ngy no by giờ chỉ cn ghi lại bằng đi tấm ảnh của những người lm cng tc nhiếp ảnh xa xưa, như anh Trần Văn B, Văn Kỉnh, Văn Mười, Hong Xun St...

Ngy nay, chỉ cn vết tch của mấy cy điệp nơi dốc cầu Nhị Kiều. Năm 1988, một cy điệp gi cỗi bn dốc cầu Xng Thổi đ bị cơn hoả hoạn, chết đi l điều tiếc rẻ cho nhiều người. Tất cả hnh ảnh cng vin Nhị Kiều đ chm su trong qun lng suốt những ngy miền Nam bị cưỡng chiếm. Bởi v những mi nh cất ln, đủ loại, đủ kiểu, chon cả bờ rạch, che chắn cả bến sng của phường An Cư, An Nghiệp... ổi thay như vậy, hnh ảnh v tn gọi Bến Nhị Kiều by giờ chỉ cn trong ci nhớ!

Nghe ti kể chuyện di dng như vậy, anh N. ni như tiếc rẻ v ao ước: "Nếu con đường Hong Văn Thụ - tức Duy tn cũ) v cả pha bn kia bờ sng dọc từ cầu Ci Khế đến cầu i Mới, c thể ko di vo su bn trong, đầu tư chỉnh trang lại thnh bến dạo mt cho du khch v người dn thnh phố th hay biết mấy. Bến dạo mt c băng đ, c hoa kiểng, c trồng cy cảnh toả bng mt sẽ thanh lịch biết bao! Cần thiết biết bao đối với cư dn thnh phố, cũng l điều ưu đi của thin nhin dnh cho qu hương Cần Thơ l c con rạch nước ngọt sạch sẽ, trong mt quanh năm. iều kiện thuận lợi như vậy m thiếu xy dựng thnh cng vin xuyn qua lng thnh phố l điều thật uổng!...

Ti cũng nghĩ như anh N. Chuyện lập thnh cng vin khi ti cn trong nước ngỡ như giấc mơ, bởi phần đng những nh cửa, qun hng đều của vin chức chnh quyền phường khm lập ra, kh m giải toả...

Ti đ viết bi thơ gợi ln nỗi ao ước của mnh về viễn ảnh một cng vin xinh đẹp trn bờ sng Ci Khế.

 

BUỔI CHIỀU I DẠO

Gi từ sng Hậu thổi vo

Mang theo ci mt ngạt ngo tnh qu

Dưới sng nước đ trn về

Lao xao con sng bộn bề m thanh

 

Buổi chiều đi dạo vng quanh

ường Duy Tn cũ... đ thnh niềm vui

Một ngy lao động qua rồi

Nghe hương vị ngọt bồi hồi trong tim.

 

Giữa lng thnh phố thn quen

Người xe nhộn nhịp... kh tm thảnh thơi

Nếu khng về với qu ti

Theo sng Ci Khế dạo chơi buổi chiều.

 

D chưa như bến Ninh Kiều

đy vẫn c t nhiều tnh thn

Bởi thin nhin đẹp quanh năm

i người dng vẻ thm trầm ring tư.

 

Buổi chiều trn đất An Cư

Mnh mang gi lộng thổi từ sng xa

Một mai đy lập vườn hoa

Bến Duy Tn sẽ thiết tha tnh người.

 

Viết tại 117/6c DuyTn

thng 3/1987

 

Vậy m, cuối năm 1998 c dịp về lại qu hương, ti đ thấy được khng kh trong lnh của dng sng Ci Khế, chạy di từ cầu Ci Khế đến cầu i Mới pha bn lộ xe, thật sự l một cng vin, dọc m sng được k đ thẳng tắp, sạch sẽ, lan can sắt chạy di đến mt mắt. Từ m rạch đến m lộ xe l khoảng trống trng xi măng cao ro, nhiều cy xanh mới trồng, chắc hẳn khng bao lu sẽ lớn v toả bng mt suốt cng vin chạy di. Hứa hẹn cng vin hnh thnh như ước vọng của anh bạn N. năm no. C điều, lập thnh cng vin, việc giữ gn v duy tr sự trong sạch của cng vin, cả nghĩa đen lẫn nghĩa bng, cn chờ thời gian trả lời, bởi lng dn thnh phố Cần Thơ qu ngao ngn cho những đổi thay đột biến từng ngy!

 

NHẮC NHỚ I NT

THẮNG CẢNH MỘT THỜI:

VƯỜN THẦY CẦU

 

ối với người Cần Thơ hoặc người miệt lục tỉnh thuộc đồng bằng sng Cửu Long tuổi trn dưới năm mươi c lẽ biết v nghe ni đến tn Vườn Thầy Cầu tại cần Thơ, v đy l một thắng cảnh đặc biệt nằm ngay trong lng thnh phố Cần Thơ từ những năm 1930, m khch vng lai thường đến xem v dạo chơi thật l th.

Cn nhớ những năm mới vo trường Phan Thanh Giản Cần Thơ lớp ệ Thất, thứ bảy, chủ nhật chng ti thường rủ nhau vo Vườn Thầy Cầu dạo chơi, bởi nơi đy phong cảnh xinh tươi, thong mt. Những năm đ, cch đy trn bốn mươi năm, khu Vườn Thầy Cầu xem như ngoại Cần Thơ, bởi đường Trần Hưng ạo, Tự ức chưa mở. ường Phan Thanh Giản cn mang tn Lộ Mới chạy từ đường Ho Bnh xuống tới m rạch Ci Khế. Con lộ cặp rạch Ci Khế đi vo Rạch Ngỗng cũng l con đường đ lởm chởm, vo khỏi n Tin đến khc quanh l c lối đi vo Vườn Thầy Cầu.

y l khu vườn của ng on Hữu Cầu, lm luật sư To n Cần Thơ. Vo khoảng năm 1930-1931, ng đ sửa sang trồng trọt cy kiểng đẹp như một cng vin. Rải rc trong vườn c nhiều tng cy che bng mt, bn dưới c băng đ, băng cy cho người ngồi nghỉ chn, ngắm cảnh. Bn phải lối đi c ao trồng sen, thả c, nước trong leo lẻo, chng ti tha hồ ngồi nhn đủ loại c lội dưới ao. Dưới ao sen khng nhiều, nhưng c đủ dng cỡ: những chiếc l to trn vươn cao khỏi mặt nước, lung linh soi bng dưới đy ao; những chiếc l non nh ln mặt nước như đầu cn viết bn cạnh cc chiếc l đang xo ra trn mặt nước nhấp nh. Mấy bng sen mu hồng đỏ, bp nở đều trng đẹp mắt. Cc gương sen để lộ những chấm đầu hột li ti. Mặt nước cứ gợn sng lăn tăn bởi bầy c lng tong lc no cũng nh mm trn mặt nước tm mồi, hay mấy ch c r, c lc, c m lặn su bn dưới thỉnh thoảng trồi ln đớp mồi v ht thở khng kh. Một chiếc cầu nhỏ bắc ngang ao, hai bn cầu c lan can bằng cy để khi đứng trn cầu khng bị t xuống nước. Một gian nh mt c thả dy leo quanh năm nở hoa rực rỡ cng tăng thm cảnh đẹp, hữu tnh.

Su pha trong l tư thất của Thầy cầu. y l ngi nh xy trn nền đc cao, cất theo kiểu nh sn, c nhiều bậc thềm dẫn lối ln trn ngi nh trn để nghỉ chn rồi mới vo bn trong. Thuở đ chng ti cn qu trẻ nn khng c dịp vo được bn trong ngi nh, do vậy khng hiểu được lối by biện, trang tr bn trong ngi nh như thế no.

Rẽ tri lối đi, c một vung đất dnh để xy ngi cha mang tn GIC LINH TỰ. Ngi cha np dưới bng cy đa cnh l sum s. Chng ti cũng thường tụ dưới gốc cy đa nầy những giờ trưa nắng sau khi đa giỡn quanh vườn thoả thch. Cảnh đẹp của Vườn Thầy Cầu đ nổi tiếng, lời đồn lan xa, khch nhn du thường vo dạo chơi, ngắm cảnh thật đng vui. Thuở chng ti hay lui tới vườn nầy, Thầy Cầu hy cn sống. Chng ti thường xuyn gặp được ng lc tưng tiu chăm sc cy kiểng hay nm cm, quăng mồi cho c ăn. Bởi cn qu trẻ nn chng ti rất sợ tới gần ng, chỉ đứng xa nhn dng ng lm việc c tnh nhn hạ, chăm chỉ v thoải mi th thch th v thm thuồng ước ao sau nầy c được cảnh sống về chiều như ng. Mi đến năm 1960, ngy 27 thng 2 m lịch, Thầy on Hữu Cầu qua đời, thọ 73 tuổi... th sau đ khu vườn km mỹ quan do thiếu bn tay chăm sc của ng. D vậy, khch ở xa nghe đồn v thch cảnh thanh lịch cũng thường lui tới vn cảnh đ được Thầy Cầu gầy dựng từ trước.

Do tnh hnh pht triển, thnh phố Cần Thơ ngy cng nới rộng diện tch, lối vo Vườn Thầy Cầu được đon Cn bộ Xy Dựng Nng Thn Ph.D. 24 (xin lỗi, ti chỉ nhớ danh hiệu mang mng, v c bạn ti, anh Ng Minh Lạc lm cn bộ trong đon nầy) trng xi măng sạch sẽ, cũng l lc nh cửa chen chc nhau mọc ln như nấm, chẳng những dọc hai bn bờ rạch Ci Khế m cả dọc theo đường xi măng dẫn vo Vườn Thầy Cầu nữa. l những năm cao điểm của chiến tranh, dn thn qu từ bỏ ruộng đồng tản cư ra thnh phố sinh sống v trnh đạn bom ngy đm đe doạ mạng sống. Khi đ th cảnh tr Vườn Thầy Cầu bắt đầu đổi khc cho đến ngy nay. Trải qua năm thng v tnh bởi cuộc sống đ li cuốn trong dng đời nghiệt ng, tn tuổi Vườn Thầy Cầu chỉ cn được nhắc nhau như ni đến một địa danh quen thuộc, như cầu Tham Tướng, ng ba Cầu Xo m người dn Cần Thơ chưa hề thấy được cy cầu no đ bắc ngang chỗ ng ba nầy từ khi c sự xuất hiện của Cần Thơ đến nay! Cảnh tr xinh đẹp của một nơi ngắm cảnh nghỉ mt trong lng thnh phố khng cn nữa. By giờ Vườn Thầy Cầu thuộc đường Huỳnh Thc Khng, phường An Nghiệp (cuối chợ Mt Ni).

Lối đi trng xi măng xinh đẹp ngy trước đ c nhiều chỗ bị sụp lở. Nh cửa san st, c nh xy gạch khang trang... Kh thể hnh dung được, chnh trn những nền nh nầy, trước đy c cy kiểng xinh tươi, những băng ghế đ, băng ghế cy, những tn cy cao che bng mt cn in dấu chng ti quẩn quanh vui chơi những ngy nghỉ học. Kh thể hnh dung được, chnh trn khoảng diện tch đất đai nầy đ từng đổ biết bao cng sức v mồ hi của một người luật sư gi tn tuổi một thời, để gầy dựng nn thắng cảnh cho người đời tới lui thưởng ngoạn, giải tr cho thư gin tinh thần m khng thu khoản lệ ph no.

Cn nhớ, c một buổi trưa chủ nhật vắng vẻ, chng ti dm trước ng sau khng thấy ai, đ ln quăng sợi dy cu định cu c dưới ao, dy cu c lưỡi mc mồi sẵn nhưng khng c cần bằng trc... th bng Thầy Cầu từ trong tư thất bước ra. Dng ng bệ vệ như một quan to, chưa kịp la rầy th chng ti hoảng hồn a nhau bỏ chạy. ng đưa tay ngoắc chng ti lại gần, buộc lng chng ti phải riu ru nghe theo. ng bảo chng ti ngồi xuống ngay chỗ lc ny, ng bước lại gần cầm sợi dy cu ko ln. Mặt chng ti đứa no đứa nấy xanh như tu l chuối, cn ng th chậm ri n tồn - một giọng ni đ gy cho ti một ấn tượng hết sức đẹp m mi đến by giờ ti vẫn khng qun:

Cc chu đừng cu c. ể n lội m ngắm cho vui. Cc chu c thể bắt co co, chu chấu nm xuống cho n ăn th hay hơn. ừng dại dột như vậy nữa, ng giận nghe! ng thương cc chu lắm. Ngy nghỉ học khng c việc g phụ gip gia đnh, cứ vo đy vui chơi nhưng đừng ph hư cy kiểng của ng trồng...

Cu ni đ đ hơn bốn mươi năm qua rồi ti vẫn cn nhớ, cũng như hnh ảnh Thầy Cầu mặc bộ b ba trắng, đầu đội b r, ngồi bờ ao lc chiều mt, nm mồi xuống ao rồi nhn đn c tranh ăn, tung tăng chao lượn dưới ln nước trong... vẫn chưa xo mờ trong tiềm thức ti. Nhất l hnh ảnh trng oai vệ, nghim khắc nhưng hết sức ho nh, thương yu của lần căn dặn chng ti đừng nn cu c dưới ao, lm sao trong đời ti c thể qun được?

By giờ Vườn Thầy Cầu khng cn như xưa. Ngồi nhắc lại đi nt để chng ta c thể hnh dung được, đ một thời trong lng thnh phố Cần Thơ chng ta c một khu vườn trở thnh thắng cảnh thu ht đng đảo người đến tham quan, ngắm cảnh, bởi v danh tiếng đồn vang khắp miền lục tỉnh một thời, v ngay trong dn gian ngẫu nhin đ tạo nn một địa danh khng thể xo mờ, d hiện tại đ khng cn nữa.

Danh lam thắng cảnh bất cứ nơi no, ở đu cũng thu ht khch vng lai bởi n lạ lẫm, bởi n gy sự hấp dẫn đến tnh t m của con người. iều đ chứng tỏ dn tộc Việt Nam rất yu chuộng nt đẹp ngn đời của qu hương, mến yu đất nước. Từng tấc đất ngọn rau, từng vườn cy ao c... nếu biết trn trọng chăm sc, sửa sang cũng c thể trở nn một thắng cảnh cho người thưởng ngoạn sau những giờ lm việc mệt nhọc để tạo ra chn cơm manh o trong cuộc sống vốn dĩ chạy đua theo thời gian.

Thnh phố Cần Thơ trong hướng pht triển, nếu c nhiều cng trnh xy dựng mới như cng vin Ho Bnh, hoặc phục chế, chỉnh trang lại một số di tch văn ho như mộ cụ Thủ khoa Bi Hữu Nghĩa, mộ cụ Cử nhn Phan Văn Trị, Xm B ồ, cha Nam Nh, đnh thần Bnh Thủy, đnh thần Tn An, cng vin Ninh Kiều, Nhị Kiều... tạo nn cảnh tr xinh đẹp sẽ thu ht rất nhiều khch tham quan.

Vườn Thầy Cầu với địa thế như ngy nay kh m phục chế lại. D sao, nơi đy cũng c một thời trở nn thắng cảnh m ngy nay c nhiều người vẫn cn nhớ - nhất l những người xa qu hương như chng ta. Bất cứ đường nt no của qu hương đ ghi vo tm tr chng ta th một giy pht no đ nghĩ v nhớ lại, c lẽ n như một đoạn băng ghi hnh, tuần tự hiện ln trước mắt chng ta. Ni đng hơn, đ chnh l qu hương trong tr nhớ của mỗi chng ta.

 

HOA TẾT AN BNH

 

Dưới tiết trời buốt lạnh, anh Tư Thạnh mặc quần đi, cởi trần, đang cặm cụi v phn những giỏ tre đan sẵn để trồng những cy bng non xanh mượt. Những cy bng cao chưa đầy một gang tay, mầm non nh ra mềm mại trng thật dễ thương, ấy l kết quả được chắt chiu của nghệ nhn sau hơn su tuần lễ. Anh Tư Thạnh ni, khi gieo hạt hai tuần, cy mọc ln cho v bầu, bốn tuần sau mới cho vo giỏ. Cc giỏ ghp st nhau để cc cnh bng con che chắn nhau, cc tn bung ra, tựa vo v cng vươn cao. Khi cy "xy bằng thang" th bẻ ngọn cho cy bng thm chồi. Lc đ, cc giỏ đựng được tch ra khoảng hai tấc cho cy pht triển trn đều. Khoảng ba tuần trước khi đem bn, phải dng những thanh cy cắm, sửa xung quanh cho giỏ bng được đẹp. ể c được ma bng tốt, khu chuẩn bị phn rất cng phu. - ấp Thới Nhựt b con sử dụng phn rơm trộn với tro trấu để đất xốp tơi. Thời gian gieo trồng, lượng nước tưới cho bng cũng đặc biệt quan tm, lm sao trnh khỏi bị ng nước. Khi mưa lớn phải kịp thời soi lỗ tho nước. Gặp su bướm, thường th dng rễ dy thuốc c đm nhuyễn, lược lấy cốt pha nước đổ vo bnh xịt...

Ấp Thới Nhựt thuộc x An Bnh, x ven của thnh phố Cần Thơ, chạy theo ngọn rạch ầu Sấu - Hng Bng - B Bộ. Bảy mươi phần trăm dn ở đy lm nghề trồng bng. Trung bnh, nh t nhất mỗi ma cũng trồng được một ngn giỏ, như nh ch Tư Bộ, Tư Liễn, Hai Bui... Lượng bng nầy, hai phần ba được đưa ra bn ở chợ Cần Thơ, chợ Mt Ni, chợ Tham Tướng, dọc bến rạch Ci Khế phường An Cư... Số cn lại đưa sang Bnh Thủy, Tr Nc, Ci Răng, Phong iền ... gồm nhiều loại bng như Sứ Thi Lan, Hạnh, inh Lăng, Lữ Phụng Tin, Dnh Dnh, Vạn Thọ, Mồng G, Mống Tay, Rau Dừa, Cọt Sa, Hường, Nho, Gấm, Ngọc Nữ, Ớt Kiểng v.v...

Hỏi về nghề trồng bng, một nghệ nhn của An Bnh vui vẻ ni: Lm theo ma để tăng mức thu nhập gia đnh, nhất l vo dịp Tết để c tiền mua sắm o quần cho vợ con. Bng chưng ngy Tết cn mang nghĩa cổ truyền của ng cha... Gắn b với nghề, mỗi khi đi đu thấy mu bng nở rộ l lng phơi phới niềm vui, muốn tm ti, nghin cứu cch nhn giống hoặc lai tạo giống... riết rồi n như một ci nghiệp.

ng như lời nghệ nhn vừa ni, trồng bng điểm t ci đẹp ngy Tết đối với người dn An Bnh by giờ khng cn l nghề nữa, m chnh l ci nghiệp, bởi v niềm say m, yu thch t vẽ cho từng sắc hoa, đi hỏi người trồng bng phải đầu tư cng sức v tr tuệ của chnh mnh, để mỗi lần Tết đến, hoa từng nh khoe sắc thắm, rạng rỡ niềm vui, chứa chan hạnh phc. Sắc hoa ngy Tết khng phải chỉ đơn thuần đem đến niềm vui đối với mọi nh... m cn l tấm lng của người dn An Bnh đối với qu hương đất nước. Ti đ viết tặng anh Tư Thạnh bi thơ sau lần gh tại nh anh v hỏi chuyện với anh đi nt về nghề trồng bng Tết, một trong những sinh hoạt mang nt đặc th của qu hương Cần Thơ, v bi thơ nầy ti đ tặng anh ngay tại nơi bn bng trn khu Bến Ninh Kiều vo trưa ngy 29 Tết inh mi 1967 (bi thơ ti viết vo những ngy cận Tết nhưng cc đoạn sau l những suy nghĩ của ti về hnh ảnh một ci Tết thanh bnh, yn ả, d hiện tại đang ở vo cao điểm chiến tranh.

 

VIẾT GIỮA MA XUN

tặng anh Tư Thạnh

 

HOA TẾT AN BNH

 

ất mu mỡ thm sức người vun bn

Hoa năm nay khoe sắc thắm đẹp xinh

Giữa rừng hoa Tết nghe xao xuyến

Thương đất qu hương đượm nghĩa tnh.

 

GC CHỢ HNG DƯƠNG

 

Người người tất bật lo mua sắm

Vai lấn chen vai chật phố phường

Trưa nắng Cần Thơ đu toả hết

Niềm thương trong giếng mắt người thương.

 

GIAO THỪA KHAI BT

 

Rm ran pho nổ giữa giao thừa

Mừng đn đầu năm rộn phố khuya

Ngồi viết mấy dng thơ khai bt

M nghe lng rộn nỗi sau xưa.

 

NGHĨ ẦU NĂM

 

Sng nay đường phố người thư thả

i giữa rừng hoa thắm sắc mu

ất nước nghn năm đang hiển hiện

Chợt nghe thời khắc chớp qua mau

 

Cần Thơ, Tết inh mi 1967

 

Kể về Hoa Tết An Bnh, ti chợt nhớ những năm 1956, 1957... ở Sa c, ti trọ tại nh cậu Tư ti để hằng ngy đi học trường Nam Tỉnh Lỵ gần Vạn Mai Vin. Nh cậu ti ở xm Kinh lấp, ngang trường Hoa Kiều, v cạnh nh D Ba - em b con của mợ Tư ti, chuyn lm Bng Giấy để bn Tết. Những năm đ, khng thấy bng ny lng, nghề trồng bng khng thịnh hnh, m phần đng người ta mua bng giả lm bằng giấy để chưng bn thờ trong ba ngy Tết. Ban đm v ngy nghỉ học ti thường sang nh D Ba để phụ lm bng giấy. Cc loại bng thường lm l Vạn Thọ, bng Cc, bng Hồng v.v... Ty theo loại bng m sử dụng giấy kẹo mu để cắt. Trường hợp phải cần mu sặc sỡ hơn th cắt giấy trắng rồi nhuộm mu trước khi kết thnh hoa. Ring hoa hồng khi cắt cnh xong, phải dng cọng thp trn nhỏ, cuốn từng cnh lại rồi nhấn xuống cho n nhăn nếp, để khi kết thnh hoa sẽ giống như thật. Bng Vạn Thọ th c hai loại, vng tươi v vng sậm hơi ngả đỏ lợt, giấy cắt trn xong th xếp lại rồi cắt thnh sợi mỏng thật đều, khi kết lại sẽ giống như thật. Tương tự như thế, cc loại bng khc cũng qua cc giai đoạn: cắt giấy hnh trn hoặc vung: xếp v cắt theo hnh cnh hoa rồi nhuộm mu (nếu cần)... Giai đoạn kế tiếp l kết thnh từng bng bằng một cọng dy ch nhỏ c quấn sẵn giấy mu hoặc xanh l cy, hoặc mu nu vỏ cy, đầu c quấn một nhụy vng cũng bằng giấy cắt nhỏ. Người ta chấm hồ ln lm giữa từng miếng giấy v quấn trn vo cọng dy ch... cho đến khi thnh bng như dự tnh. Bng no kết xong, treo ln sợi dy ch mắc chằng chịt trn trần nh. Khi được nhiều loại bng, người ta mới qua giai đoạn kết lại thnh chm lớn nhỏ tuỳ muốn. Lc nầy mới kết thm l vo.

L để kết vo bng giấy, chng ti đi xuống khu rạch Ci Sơn, nơi đy c trồng nhiều cy bng sứ, chng ti hi thật nhiều, về ngm trong cc lu nước lớn chừng cả thng trời cho thi rả lớp vỏ l, cn lại xơ bn trong. Lấy bn chải ch xt rồi rửa sạch, để kh, nhuộm mu xanh l cy. Mỗi chm hoa kết vo mấy l chen lẫn trng thật đẹp mắt. Cc chm hoa nầy bn dưới c cc cọng dy ch của từng ci hoa quấn chặt lại giống như thn cy, rồi đặt vo chậu. Trường hợp cần chở đi xa th chậu để ring, cn cc chm hoa th chất kho vo những ci bội lớn (như ci bội nhốt g đi đ hay đi bắt kiến vng).

Chậu hoa lm bằng lon sữa b. Mua lon sữa b về rửa sạch, cắt giấy bng hoặc giấy hồng đơn quấn xung quanh, bn trong bỏ giấy vụn cắt nhỏ nhuộm xanh giống như cọng cỏ. Chm hoa cắm vo chậu để chưng ln bn thờ thật đẹp.

Những năm đ, D Ba ti lm thật nhiều v giao mối cho người ta chở đi bn khắp nơi nhn dịp Tết, ngoi việc by bn ở cc chợ trong phạm vi Sa c, cn chuyển đi Cần Thơ, Vĩnh Long, Cao Lnh... Hỏi ra mới biết, gia đnh D Ba đ nhiều năm sống bằng nghề lm bng giấy, ban đầu th gia đnh chia nhau đi bn cc chợ, đến khi được nhiều người thch mua th c nhiều người đến mua sỉ... v nhờ vậy, D Ba mới nảy ra định quy tụ con chu gom về cng lm bng giấy bn Tết hằng năm. Thường th bắt đầu vo khoảng thng tm thng chn m lịch cho đến đầu thng Chạp th đ c người đến nhận đi bn khắp nơi. Với gi cả v điều kiện sinh hoạt những năm thời đệ nhất cộng ho, gia đnh D Ba ti đủ sống tương đối trong suốt cả năm! V cũng nhờ mấy năm trọ học ở Sa c m ti đ học được nghề lm bng giấy giả, đi hỏi sự cần c nhẫn nại, đi khi thức trắng cả đm để kịp giao cho người đến nhận.

 

ooo

Ti c duyn may l sinh ra tại một lng qu ngho kh miệt Trường Long, đi học trường lng thời thơ ấu, chỉ hơn hai năm sang Sa c trọ học, rồi lại trở về qu học trường Phong iền; thi đậu vo trường Phan Thanh Giản Cần Thơ. i lnh, khi mn kho lại về tiểu khu Phong Dinh, đi đng đồn ở địa phận Phụng Hiệp mấy năm, được biệt phi về To Hnh Chnh (Ty Nội An - Phng NDTV) sau đ tch ra thnh Ty Nhn Dn Tự vệ biệt lập của tỉnh cho đến ngy miền Nam bị cộng sản cưỡng chiếm. Chỉ trừ su năm nối tiếp đi t "cải tạo tập trung" hết trại nầy đến trại khc khắp miền đồng bằng, v sau cng l rừng gi Xuyn Mộc. Thả ra lại về qu Cần Thơ sống thm hơn mười hai năm nữa mới được dịp xuất cảnh sang Hoa Kỳ theo diện HO. Ci duyn may m ti ni, l hầu như suốt cả đời mnh, sinh ra, lớn ln đều quanh quẩn ở địa phận Cần Thơ, nn dấu ấn về qu hương đ đậm su trong từng sớ thịt mnh. Ti thương mến Cần Thơ, nhớ nhiều về Cần Thơ v... mi khi định cư tại đất nước Hoa Kỳ, khi trang trải lng mnh qua những trang giấy trắng, mang bt danh như by giờ, đ phần no bộc pht từ tấm lng của ti đối với nơi chn nhau cắt rốn. Xin bạn đọc cảm thng v sẻ chia niềm vui cng nỗi buồn qua từng trang bi, từng dng chữ, d chn tnh mộc mạc, c thể vướng vấp nhiều thiếu st, sai lạc cần sửa chữa, nhưng nghĩ rằng... khả năng cầm bt c giới hạn, xin bạn đọc thứ tha những điều chưa trọn đ.

Ti xin trn trọng tặng đồng hương Cần Thơ, qu bạn đọc c dịp đến với Cần Thơ v miền đồng bằng lục tỉnh (tập sch mỏng nầy) với ước mong dnh cht cảm thng khi đọc những trang chữ chn tnh của ti viết về qu hương trong tr nhớ của một con người thật sự sinh ra v lớn ln từ đất Cần Thơ gạo trắng nước trong.

 

L CẦN THƠ

(Trch bi cuối trong tập QU HƯƠNG XA MI NGT NGN,

tc giả tự xuất bản năm 2000 tại Hoa Kỳ)